L. Fransman
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
L. Fransman was een marktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Vischmarkt, Dapperstraat, Westerstraat, Uilenburg, Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Ten Katestraat en Lindengracht. In 1939 verzoekt hij om een tijdelijke vrijstelling van standplaatsgelden voor zijn vaste stand op het Waterlooplein. In augustus 1939 wordt hij geroepen voor militaire dienst. In 1942 verschijnt administratieve notitie waarbij hij als 'Personeel' wordt genoteerd, mogelijk in verband met financiële transacties of statuswijziging.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
L. Fransman (86/35/1 '39) | 31.3.08 | Nw. Batavierstr. 13 | Uilenburg | **F**
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
Hn. Renz advies
L. Fransman oproepen
Aan Franschman medegedeeld, dat zijn verzoek niet kan worden ingewilligd
Archiefdocumenten
Handgeschreven verzoekschrift/brief.
* **Inhoud:** De schrijver, L. Fransman, verzoekt de directeur van de marktdienst om een tijdelijke vrijstelling van de betaling van standplaatsgelden (marktgeld). Hij heeft een vaste staanplaats op de markt op het Waterlooplein. * **Reden:** De verzoeker kan zijn marktplaats niet exploiteren omdat hij is opgeroepen voor militaire dienst in het kader van de mobilisatie. * **Schrijfstijl:** De brief is opgesteld in een beleefde, enigszins formele trant met de voor die tijd kenmerkende spelling (zoals "tijdelijken"). De zinsbouw "De reden is als dat ik..." verraadt een minder geschoolde, maar zeer heldere pen. * **Administratieve sporen:** Het document bevat een paars stempel met het jaar "1939" en een handgeschreven registratienummer. De aantekening "28/8" duidt op de datum van ontvangst of behandeling.
Administratieve lijst / Tabel.
Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.
Administratief bijblad of dossierkaart (Alg. Zaken Model No. 14).
* **Inhoud:** Het document is een administratief loopblad waarop de afhandeling van een verzoek van de heer L. Franschman wordt bijgehouden. Franschman had waarschijnlijk een standplaats (A44) op de markt op het Waterlooplein. * **Procesgang:** 1. Op 17 februari wordt het dossier doorgezonden. 2. Op 20 februari wordt advies gevraagd (mogelijk aan een 'Heer Renz'). De eerste instructie luidt om de situatie "ter plaatse nog eens te bekijken". 3. Op 23 maart wordt besloten Fransman (hier Fransman gespeld) op te roepen voor een gesprek. 4. Uiteindelijk volgt op 30 maart de conclusie dat het verzoek "niet kan worden ingewilligd" en de zaak als afgedaan wordt beschouwd. 5. De laatste aantekening van 3 april 1939 lijkt de definitieve archivering of afsluiting te markeren. * **Handschrift:** Er zijn minstens drie verschillende handschriften herkenbaar, wat duidt op verwerking door verschillende ambtenaren of afdelingen.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Categorisering:** De kolommen K, KR en KP duiden waarschijnlijk op verschillende rollen of statussen (bijv. Koper, Relatie, Personeel). De aantekening "Personeel" in de kantlijn bevestigt dit. * **Financiële gegevens:** Er is sprake van een vastgesteld tarief (bedrag). Groepen van twee personen betalen veelal 12 gulden, een groep van drie betaalt 14 gulden en een groep van vijf personen betaalt 18 gulden. Dit duidt op administratieve kosten per bedrijf of huishouden. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in Amsterdam, specifiek in buurten met een historisch grote Joodse populatie zoals de Jodenbuurt (Rapenburgerstraat), de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (Merwedeplein). * **Administratief gebruik:** Het document bevat handgeschreven toevoegingen (zoals "Bedrag" en "Kaart nr" boven de kolommen) en doorhalingen, wat aangeeft dat dit een werkdocument was voor dagelijks gebruik door de betreffende instantie.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats ilenburg **F**
Relevante Archieffragmenten
Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.
# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE Aan Wel Edel Heer C. F. Lesema Dir. Marktwezen Amsterdam J. v. Galenstraat.