J. Ensel

Ambtelijk rapport/klachtenformulier betreffende markttoezicht.

* **Inhoud:** Het document betreft een zakelijk geschil op de Amsterdamse markt (waarschijnlijk de Albert Cuypmarkt, gezien de afkorting "A.C." bij het plaatsnummer en de verwijzing naar de nabijgelegen Quellijnstraat). De verhuurder J.M. Stroker beklaagt zich over het feit dat koopman J. Ensel zijn huurcontract voor een kar/stal niet reglementair heeft opgezegd, maar simpelweg de kar heeft achtergelaten nadat hij zelf een kar had aangeschaft bij een concurrent (C. de Wit). * **Procesverloop:** Het document toont de bemiddelende rol van het 'Marktwezen'. Beide partijen (Stroker en Ensel) hebben het verslag getekend onder "Accoord", wat duidt op een feitelijke vaststelling van de situatie in aanwezigheid van de Chef-marktopzichter. * **Administratieve sporen:** De diverse data in de kantlijn (december 1938 en januari 1939) met de term "oproepen" wijzen op een vervolgprocedure waarbij ook de derde partij, karrenverhuurder C. de Wit, werd betrokken om de herkomst van de nieuwe kar te verifiëren.

Document

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een verzoek van een marktkoopman genaamd J. Ensel op de Albert Cuypmarkt. * **De kern van de zaak:** Ensel heeft gevraagd om een assistent (hulpkracht) te mogen aanstellen. De administratie vraagt om de naam van deze persoon. * **Besluitvorming:** De heer Van Maerkerken (vMaer) merkt eerst op dat de zaak voorlopig als afgedaan beschouwd kan worden. * **Conclusie:** Op 22 juni 1939 wordt definitief vastgesteld dat Ensel geen assistent kan aanwijzen, waarbij wordt verwezen naar een rapport van de Chef Marktwezen. * **Archivering:** Het dossier wordt op 23 juni 1939 gesloten en gemarkeerd als 'opb' (waarschijnlijk 'opgeborgen').

Administratief register (typoscript met handgeschreven toevoegingen).

Dit document is een administratieve lijst van de Gemeente Amsterdam, waarschijnlijk opgesteld door de Dienst van het Marktwezen of de Sociale Dienst. Het registreert marktkooplieden die vanaf een specifieke datum "in steun" zijn. Dit was een vorm van overheidsbijstand voor zelfstandigen die door economische omstandigheden (zoals de nasleep van de crisisjaren) niet in hun eigen levensonderhoud konden voorzien. **Belangrijke kenmerken:** * **Artikelen:** De kooplieden zijn gegroepeerd per categorie: aardappelen, groenten en fruit (*aard.gr.&fr.*), haring en visch. * **Annotaties:** De afkorting *ferv* (of *verv*) staat waarschijnlijk voor "vervallen", wat duidt op het beëindigen van de steun of de vergunning. De toevoegingen 'm' (man) en 'W' (vrouw of weduwe) dienden voor administratieve classificatie. * **Locaties:** De genoemde markten (Albert Cuyp, Lindengracht, Dapperstraat, Ten Katestraat) zijn nog steeds de kernmarkten van Amsterdam. * **Handgeschreven mutaties:** Onderaan en tussen de regels zijn namen toegevoegd (zoals J. Ensel en Klaversteyn), wat aantoont dat het document een levend administratief hulpmiddel was. De afkorting *Alb C. sh* staat voor Albert Cuypstraat (short/standplaats).

Handgeschreven administratieve notitie/besluitlijst betreffende personeelszaken.

Dit document is een intern ambtelijk schrijven waarin disciplinaire maatregelen worden voorgesteld of bevestigd voor een groep werknemers. * **Casuïstiek:** Er is sprake van verschillende gradaties van straf: waarschuwingen, voorwaardelijke schorsingen en effectieve schorsingen. * **Recidive:** Bij J. Ensel wordt expliciet verwezen naar een eerdere voorwaardelijke schorsing op 16 juli 1940, wat de huidige effectieve schorsing van twee dagen rechtvaardigt. * **Overtreding:** Bij J. van Toorenburg wordt de reden "bijstand zonder vergunning" genoemd. Dit duidde in die tijd vaak op het verrichten van (betaalde) hulpwerkzaamheden of het verlenen van steun buiten de officiële kaders om, wat voor ambtenaren of mensen in de werkverschaffing verboden was. * **Locatie:** De genoemde adressen (Generaal Bothastraat en Govert Flinckstraat) situeren de betrokkenen in Amsterdam (respectievelijk de Transvaalbuurt en De Pijp).

Marktregister (vermoedelijk Amsterdam, gezien de familienamen).

Getypte administratieve lijst met persoonsgegevens.

De lijst vertoont een systematische indeling op basis van regio- of sectiecodes: * **TM:** Huizen (waarschijnlijk 't Gooi/Huizen regio). * **EW:** Amsterdam (gezien de straatnamen Insulindeweg en Commelinstraat in Amsterdam-Oost). * **EM:** Volendam/Edam (duidelijk door de plaatsvermelding en de typisch Volendamse achternamen zoals Kwakman, Koning en Schilder). De kolommen "41/42" en "42/43" duiden op een registratie van activiteit, lidmaatschap of financiële bijdragen per boekjaar tijdens de bezettingsjaren. Opvallend is dat nagenoeg iedereen voor het jaar 41/42 is afgevinkt, maar slechts één persoon (L. v.d. Zee) voor 42/43.

Getypte namenlijst met administratieve gegevens.

* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

| Lepelstr.70 II | 14.2.23 | | J 041223 | Ph.Slier | Vrolikstr.128 III | 4.12.23 | | J 061022 | S.E.v.d.Sluis | Z.Amstellaan 90 II | 6.10.22 | | J 230620 | W.Sluyter | Miquelstr.36 II | 23.6.20 | * = geb.datum

# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II