A. Lever

Officieel politierapport / marktrapport.

Dit document is een proces-verbaal of rapportage van een marktinspecteur betreffende een ernstig incident op de markt van het Mosplein in Amsterdam-Noord. De kern van het conflict ligt in het overtreden van de marktreglementen: een plaatshouder (Albert Lever) mocht zich niet zonder voorafgaande toestemming laten bijstaan door een helper. De situatie escaleerde gedurende de dag. Na meerdere waarschuwingen weigerde de helper (Frederik-August van Lever, vermoedelijk familie) te vertrekken. De helper gedroeg zich volgens het rapport "onhebbelijk" en "schoftig", weigerde legitimatie en trok uiteindelijk een mes toen de politie arriveerde. De arrestatie leidde tot een "groote volksoploop", wat in de gespannen sfeer van september 1939 (het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa was slechts dagen oud) zwaar werd aangerekend als ordeverstoring. Opvallend is de pragmatische afsluiting van de inspecteur: hij adviseert een zware straf, tenzij er excuses volgen. Uit de latere toevoeging onderaan blijkt echter dat er direct actie is ondernomen om Albert Lever te schorsen voor de eerstvolgende marktdag.

Doorslag of kopie van een officiële disciplinaire brief/beschikking.

* **Aanleiding:** De heer A. Lever heeft zich op zaterdag 9 september 1939 schuldig gemaakt aan "wangedrag" op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord). Dit gedrag verstoorde de orde op de markt. * **Maatregel:** De directeur legt een disciplinaire straf op: een marktverbod voor de duur van één dag voor alle markten in de stad ("hier ter stede"). * **Tenuitvoerlegging:** De straf wordt voltrokken op zaterdag 16 september 1939, exact een week na het incident. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar Artikel 39, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Administratieve details:** De aantekening "20 ex." suggereert dat er twintig kopieën zijn gemaakt, mogelijk voor verspreiding onder marktmeesters van verschillende markten om te controleren of de heer Lever zich aan het verbod hield. De handgeschreven notitie "Verzonden 14/9-'39" bevestigt de verzenddatum.

Brief / Ambtelijke correspondentie

* **Administratieve taal:** Het document hanteert een zakelijke, ambtelijke toon. Er is sprake van kleine typefouten, zoals "ongewijzigdf" bij P. Simons en een hapering in de straatnaam van A. Kollem (Chr. de "etstraat, bedoeld is vermoedelijk de Christiaan de Wetstraat). * **Handgeschreven toevoegingen:** Naast de namen staan parafen (mogelijk ter controle van verwerking). Bij J. Jessurrun de Mesquita en S. Tak staan specifieke dossiernummers en namen genoteerd door de ontvangende instantie. * **Medische beoordeling:** De termen "ongeschikt", "advies blijft ongewijzigd" en "voorloopig 2 maanden niet uitzenden" duiden op een keuringsproces waarbij de medisch adviseur bepaalde of Joodse burgers fysiek in staat waren tot (gedwongen) tewerkstelling. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich verspreid over Amsterdam (Centrum, West, Oost, Zuid), wat de brede impact van de maatregelen op de Joodse bevolking van de stad illustreert.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Achter de namen staan volgnummers die lijken te refereren aan een groter kaartsysteem. * **Identificatie:** Veel persoonsnummers beginnen met een "**J**", wat duidt op de registratie van personen als "Jood" door de Duitse bezetter of de Joodse Raad. De handgeschreven voornamen aan de rechterkant dienden waarschijnlijk ter verificatie van de identiteit (veel Joodse mannen moesten de naam 'Israel' en vrouwen 'Sara' toevoegen aan hun officiële naam, maar hier zien we de daadwerkelijke roepnamen). * **Mutaties:** De rode doorhalingen en de rode kruisjes in de marge suggereren dat deze personen niet langer deel uitmaakten van deze specifieke administratieve groep, bijvoorbeeld door deportatie, overlijden of verhuizing naar een andere wijk of 'Sperre'-categorie. * **Topografie:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Transvaalbuurt, de Rivierenbuurt en de oude Jodenbuurt rondom de Nieuwmarkt.

# TRANSCRIPTIE **[Koptekst linksboven]** № 90/48/1 M. 1939 13/9 Terzake art 35 Reg. v.d. markten + Art.: 100 W.v.S. **[Midden]** **Rapport.** **[Tekst]** Op Zaterdag 9 September 1939 heeft Albert Lever plaatshouder nº 17 v/h Mosplein zonder voorkennis zich laten bijstaan. Albert Lever hierdoor mij op attent gemaakt verzekerde mij dat het niet meer zou plaats hebben. Een uur later heb ik Lever n...

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gecentreerd/links:] *A'dam* *W. L. Suurhoff*

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep