Getypt besluit/verordening met betrekking tot de marktregels in bezet Nederland. Juni 1942 (ingangsdatum regeling: 16 juni 1942) ARISEERING CENTRALE MARKT

(zooals geregeld na de laatste bespreking op 12 Juni met den Wirtschaftsreferent en met de arische grossiers commissie).

Vanaf Vrijdag 12 Juni 1942 is de toegang tot de Centrale Markt voor Joden verboden.
De bevoorrading van de Joodsche kleinhandelaren zal op de volgende wijze geschieden.
Wanneer er weinig aanvoer is ter Centrale Markt krijgen de Joden ook weinig of niets toegewezen. Wordt de aanvoer ruimer, dan wordt den Joden ook ruimer toegewezen, met dien verstande, dat zij in het gunstigste geval maximaal 10% van den aanvoer krijgen toegewezen.
Joodsche ziekenhuizen e.d. kunnen op normale wijze worden bevoorraad.
De N.V. Nederlandsche Veiling Centrale Markt wordt – onder toezicht van een niet-Joodsche grossierscommissie – belast met de beschikbaarstelling van de voor de Joden bestemde groenten en wel volgens onderstaande richtlijnen.
De N.V. Nederlandsche Veiling reserveert in de eerste plaats dagelijks (bij voldoende aanvoer) van haar eigen (tuinders) aanvoer een bepaald percentage (maximaal 10) voor de Joden.
De grossiers, gevestigd op de Centrale Markt worden verplicht om dagelijks van hun aanvoeren van elders een bepaald percentage (maximaal 10%) beschikbaar te stellen aan de N.V. Nederlandsche Veiling. Dit gedeelte wordt door elken grossier na markttijd gebracht naar het terrein aan de Keucheniusstraat, alwaar het door de Veiling in ontvangst wordt genomen, geadministreerd en overgedragen aan de Joodsche Commissie. Ook het gedeelte, dat de Veiling dagelijks moet beschikbaar stellen, wordt op dit terrein gebracht en aldaar overgedragen.
Een en ander houdt in, dat de Joodsche Commissie des middags (+ 14 uur) over de groenten kan beschikken.
De administratie, verrekening met grossiers en Joodsche Commissie, emballage e.d. wordt geheel gevoerd door genoemde N.V.
Op de gedragingen der N.V. wordt toezicht en contrôle uitgeoefend door de niet-Joodsche Commissie, bestaande uit de grossiers J.Nooy, P.Maassen, De Nijs, F.J.Beugel en W.F.Dijkstra.
Het oppertoezicht over de uitvoering der geheele regeling berust bij den Dienst van het Marktwezen.
De Joodsche Commissie draagt zorg voor de dsitributie onder de Joodsche kleinhandelaren.
De groenten worden de Joodsche Commissie ter beschikking gesteld tegen den geldenden maximum-grossiersprijs. (voorloopig)
Ter dekking van de kosten (van de N.V. Nederlandsche Veiling; eventueel salaris van de Commissieleden e.d.) wordt bij wijze van inkoopcommissie van de Joodsche kleinhandelaren een percentage geheven van + 6 à 7% (de practijk moet leeren of dit percentage moet worden verhoogd of verlaagd).
Ook de artikelen, welke door de N.V. Nederlandsche Veiling zelf worden geleverd (en die dus als regel de maximum-veilingprijs opbrengen) worden den Joden tegen maximum-grossiersprijs in rekening gebracht (+ bovengenoemd percentage van 6 à 7%). De grossierswinstmarge à 12% wordt hier eveneens in het fonds gestort ter dekking van de onkosten.

Met bovenstaande regeling zal een aanvang worden gemaakt op:
DINSDAG 16 JUNI 1942.
Alle grossiers der Centrale Markt zullen door den Directeur van het Marktwezen worden verplicht om dagelijks het vastgestelde percentage van hun aanvoeren ter beschikking te stellen van de Veiling. Er zal op worden gewezen, dat de namen der grossiers, die de regeling overtreden, zullen worden opgegeven aan de betreffende Duitsche Autoriteiten. Dit document is een bureaucratisch instrument van de Duitse bezetter en de collaborerende instanties om de Joodse bevolking stelselmatig te isoleren van de reguliere voedselvoorziening. De kernpunten zijn:

1. Segregatie: Joden worden fysiek verbannen van de Centrale Markt in Amsterdam.
2. Rantsoenering en Beperking: De Joodse gemeenschap krijgt maximaal 10% van de aanvoer toegewezen, maar alleen "bij voldoende aanvoer". In tijden van schaarste krijgen zij "weinig of niets".
3. Financiële Uitbuiting: Hoewel de Joodse handelaren restanten of toegewezen porties krijgen, moeten zij de "maximum-grossiersprijs" betalen, vermeerderd met een extra toeslag van 6 à 7% om de kosten van het systeem dat hen uitsluit te financieren.
4. Controle en Dreiging: De uitvoering ligt bij "arische" commissies en de N.V. Nederlandsche Veiling. Er wordt expliciet gedreigd met de "Duitsche Autoriteiten" voor grossiers die niet meewerken. Het document dateert van juni 1942, een cruciaal en grimmig moment in de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland. In deze maand werden de voorbereidingen voor de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen (die in juli 1942 begonnen) afgerond.

De "Ariseering" (arisering) van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was onderdeel van een breder proces om Joden uit het economische leven te verwijderen. De genoemde "Joodsche Commissie" werkte waarschijnlijk onder auspiciën van de Joodsche Raad. De in het document genoemde locatie, de Keucheniusstraat, grensde aan het marktterrein en diende hier als een soort 'apartheid-sluis' waar de groenten buiten het zicht van de reguliere markt werden overgedragen. N.V. Marktwezen