Concept-antwoord of interne nota van het college van Burgemeester en Wethouders (B. en W.). [Links boven:] E
[Midden boven:] 823 A Markt (onderstreept)

Vraag:-
~~Maatregelen de tekorten op de exploitatie-bedrijfsrekening van de Centrale Markt te doen verdwijnen~~

Hoewel Burgemeester en Wethouders ~~van oordeel~~ bij voortduring bedacht zijn op maatregelen die de tekorten op de bedrijfsrekening van de Centrale Markt ~~door~~ kunnen doen verminderen, ~~zijn gij van oordeel valt in verband~~ valt, in verband met de groote lasten aan rente en afschrijving, in een reeks van jaren niet te rekenen op het volledige verdwijnen der bedoelde tekorten. Omtrent maatregelen tot vermindering der tekorten zullen ~~viter (?) wordt~~ steeds met de organisaties van handelaren ~~besproken.~~ overleg gepleegd.

De vraag of de kleinhandelaveiling kan verdwijnen wordt door B. en W. ontkennend beantwoord. Zij zijn van mening, dat niet anders dan op grond van zeer dringende motieven, welke niet strijdig zijn met het algemeen marktbelang, tot verandering van ~~het~~ de bestaande organisatie der markt moet worden besloten, ~~en t~~ en temeer niet wanneer dergelijke verandering gepaard zou gaan met groote kosten of derving van belangrijke inkomsten voor de Gemeente.

Aangezien op de kleinhandelsveiling de C.M. tot nu toe weinig fruit verkocht, ~~Aangezien~~ omdat dit zou strijden met de belangen der op de C.M. gevestigde fruitverkoop, ~~hiervoor thans zoude~~ ware het in strijd met het algemeen marktbelang om ~~hierin~~ thans wel verandering te brengen, ~~die~~ welke de ~~bestaande~~ verhoudingen tusschen veiling, grossiers en loopers zou verstoren. De veiling is verpacht aan een Naamlooze vennootschap, gevormd door importeurs van buitenlandsch fruit, ~~de~~ welke fruit die dit fruit zoowel te Rotterdam als te Amsterdam aan grossiers of op veilingen verkoopen.

De pachtprijs van de veiling wordt ~~niet~~ is begrepen in de post „Huren en pachten”; afzonderlijke vermelding ware in strijd met de belangen der Gemeente en der pachtster. Het document is een concepttekst waarin het stadsbestuur (B&W) reageert op kritiek of vragen over de financiële tekorten van de Centrale Markt. De tekst is defensief van aard en bevat drie kernpunten:

1. Financiële realiteit: De tekorten zijn structureel vanwege hoge rentelasten en afschrijvingen op de infrastructuur. Het volledig wegwerken van deze tekorten wordt op korte termijn als onrealistisch beschouwd.
2. Behoud van de kleinhandelsveiling: Er is blijkbaar geopperd om de kleinhandelsveiling op te heffen. B&W wijzen dit af. Ze beargumenteren dat verandering de marktordening (de balans tussen grossiers en de 'loopers' of straatverkopers) zou verstoren.
3. Transparantie: Er wordt expliciet vermeld dat de pachtopbrengsten niet apart in de boeken komen te staan, maar onder een algemene post vallen. Dit wordt gerechtvaardigd als zijnde in het belang van zowel de gemeente als de private pachter (geheimhouding van contractvoorwaarden).

De vele doorhalingen laten zien dat er gezocht werd naar de juiste diplomatieke formulering om de status quo te verdedigen tegenover een kritische commissie of gemeenteraad. De "Centrale Markt" (in Amsterdam de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, geopend in 1934) was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. De markt was bedoeld om de vele verspreide markten te centraliseren en de hygiëne en efficiëntie te verbeteren.

In de beginjaren kampten deze grote infrastructurele projecten vaak met hoge opstartkosten en schulden. De genoemde "grossiers" (groothandelaren) en "loopers" (kleine handelaren die met handkarren de wijken in trokken) vormden de ruggengraat van de distributie. Het document illustreert de spanning tussen het publieke belang (de markt als gemeentelijke dienst) en de commerciële belangen van importeurs en handelaren, waarbij de gemeente probeert een stabiel evenwicht te bewaren om de eigen inkomsten veilig te stellen.