Getypte brief (afschrift). 8 september 1939. J. Vreugdenkil, p/a Valkenburgerlaan 34 te Heemstede. No. 46A/47/1 M. 1939. Afschrift.
No. 763 L.M. 1939.
No. 63/31 P.W. 1939.

Heemstede, 8 September 1939.

De Weled. Achtbare Heren
Burgemeester, Wethouders en Leden
der Gemeente
Amsterdam.

Den Weled. Achtbare Heren,

Nu die oorlogstoestand heerst, bied ik Uwe gemeente aan:
6.22.40 H.A. rietgrond
4.43.20. " viswater

10.65.60. gelegen in de Noordeinderpolder, zie de Kadaxxx strale kaart der Gemeente Ter Aar Sectie A, zéér rijk met alle soorten vis voorzien, vooral ook met zeer veel dikke paling, snoek(wellicht ook nog merval) snoekbaars, ingeppot door de Ned. Heide Mij. en is vrij gemakkelijk van Amsterdam te bereiken.

Aan andere heb ik tot dusver volstrekt geen recht gegeven in dit viswater te vissen, ik sta hierin absoluut vrij.

De verkoper van dit water, enz. aan mij, den Heer J.W.Wurser, Utrechtsche Veer 30-31 te Leiden, had een acte ondertekend, door den notaris Mr. H.M.A. Coebergh, te Leiden opgemaakt, dat hij verantwoordelijk is voor alle mogelijke of verborgen gebreken, servituten, schade posten, regtstreekse of zijdelingse, in welk opzicht ook, ook den Rijks ontvanger der Belastingen wees den Heer Wurser aan als de verantwoordelijke persoon.

Als eigenaar ben ik ingeschreven bij het Reg. en Kad. Kantoor te Leiden.

Nu bied ik U dit viswater en riet aan: tegen voetstobts, netto, dadelik contant, voor een dadelike en afdoendebeslissing, en daarom ook met het oog op de voedselvoorziening, voor elk aannemelijk bod, of of welken andere voorstellen uwe Geachte Gemeenteraad mij zoude wensen te willen voorleggen welke ik gaarne in overweging zal nemen.

Gaarne wensende, enig geëerd antwoord spoedig van U te mogen ontvangen, ben ik, mijne Heren, zeer verplichtend

Met alle Hoogachting
Uwe zeer Weled Achtowst.Dn.
J.Vreugdenkil.

p/a Valkenburgerlaan 34
te Heemstede. In deze brief biedt J. Vreugdenkil een perceel van ruim 10 hectare rietgrond en viswater aan de gemeente Amsterdam te koop aan. De timing en motivatie van het schrijven zijn opvallend: de brief is gedateerd op 8 september 1939, slechts een week na de Duitse inval in Polen en de Nederlandse mobilisatie. De schrijver speelt direct in op de "oorlogstoestand" en het belang van de "voedselvoorziening".

De eigenaar benadrukt de kwaliteit van het water (rijk aan paling, snoek en snoekbaars, uitgezet door de Nederlandsche Heidemaatschappij) en de juridische zuiverheid van de eigendomstitel. Hij wenst het goed "voetstoots" (in de huidige staat, zonder verdere garanties van zijn kant) en tegen "dadelik contant" te verkopen. De toon is zakelijk maar urgent, wat wijst op een wens om in onzekere tijden snel liquide middelen te verwerven of een strategisch bezit over te dragen aan een overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor de voedselvoorraad van een grote stad. De datum van de brief, 8 september 1939, plaatst dit document in de eerste dagen van de Tweede Wereldoorlog (hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was). De algemene mobilisatie in Nederland was op 28 augustus uitgeroepen. In deze periode van grote onzekerheid hielden overheden en burgers rekening met schaarste en distributie van voedsel.

Viswater werd in die tijd gezien als een belangrijke bron van eiwitten buiten de reguliere landbouw om. Het aanbod aan de gemeente Amsterdam is logisch, aangezien grote steden de grootste uitdaging hadden bij het veiligstellen van hun voedselvoorziening. De vermelding van de "Ned. Heide Mij." (Nederlandsche Heidemaatschappij) is relevant omdat zij destijds een grote rol speelden bij de ontginning van gronden en het beheer van visbestanden in Nederland. De genoemde locatie, de Noordeinderpolder bij Ter Aar, ligt in het Groene Hart en was destijds (en nu nog) een waterrijk gebied dat via de Amstel en aangesloten kanalen relatief eenvoudig verbonden was met de hoofdstad.