Getypte brief (doorslag op dun papier). 2 juli 1940. De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Dienst der Marktwezen of de Distributiedienst). extra [handgeschreven]

HG.

2B/41/1 M.
2 Juli 1940.

den Heer M.Halberstadt,
Kraaipanstraat 65 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

Naar aanleiding van Uw aanvrage om een erkenning als kleinhandelaar deel ik U mede, dat mij bij onderzoek niet is gebleken, dat U in den groente- en fruithandel is werkzaam geweest, noch voor anderen, noch voor eigen rekening, doch wel bekend staat als lompenverwerker en lompenventer. Uw aanvrage kan derhalve niet in behandeling genomen worden. Zij ligt te Uwer beschikking op het kaartenkantoor van mijn dienst, Jan van Galenstraat 12 alhier.

De Directeur, * Inhoud: De brief is een formele afwijzing van een verzoek om erkenning als kleinhandelaar in groente en fruit. De reden voor afwijzing is dat de aanvrager, de heer Halberstadt, volgens officieel onderzoek geen ervaring heeft in die sector. In plaats daarvan staat hij geregistreerd als "lompenverwerker en lompenventer".
* Toon: De stijl is strikt zakelijk, bureaucratisch en beslist. Het woord "niet" is onderstreept om de reden van afwijzing te benadrukken.
* Locatie: De genoemde Jan van Galenstraat 12 in Amsterdam was de locatie van de Centrale Markthallen, waar diverse gemeentelijke diensten met betrekking tot voedseldistributie en marktwezen gevestigd waren. * Tijdsgeest: De datum, 2 juli 1940, valt in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (slechts zeven weken na de capitulatie). In deze periode werden administratieve regels voor handel en distributie aangescherpt.
* Sociaal-economisch: De geadresseerde woonde in de Kraaipanstraat in de Transvaalbuurt, een wijk in Amsterdam-Oost die destijds een grote Joodse populatie kende. De naam Halberstadt en het beroep van lompenventer versterken het vermoeden dat het hier om een Joodse Amsterdammer gaat. Het verzamelen en verhandelen van oude metalen en textiel (lompen) was een traditioneel beroep onder de armere Joodse bevolking.
* Betekenis: De brief illustreert de bureaucratische hindernissen voor kleine ondernemers aan het begin van de oorlog. Hoewel er in juli 1940 nog geen expliciete anti-Joodse economische verordeningen van kracht waren (die kwamen later dat jaar en in 1941), toont dit document hoe het ambtenarenapparaat nauwgezet controleerde wie wel of geen toegang kreeg tot de gereguleerde handel. De overstap van de marginale lompenhandel naar de meer stabiele groentehandel werd hierdoor geblokkeerd. M. Halberstadt Marktwezen