Ambtsverslag / Rapportage van de marktopschieter. 9 oktober 1940. [Rechtsboven:] Amst. 9 Oct. 40.
[Stempel:] Nº 2A/9/3 M. 1940
[Links boven met potlood:] 1.

Naar aanleiding van de opdracht een onderzoek in te stellen bij de Winkeliers, Peters Kl. Kattenburgerstraat no 6, Hiphorst Kl. Kattenburgerstraat no 40, en Rustenburg Soembawastraat 16 ter zake van een ingekomen klacht van inkoop van Eigenheimers, bij grossier F. v.d. Berg op de C.M., boven den gestelden maximum prijs, deel ik U het volgende mede.

Winkelier Peters deelde mij mede heden morgen 10 Hl. R. Eigenheimers van v.d. Berg te hebben ontvangen tegen f 4.- per Hl. Een nota heeft hij mij hiervan getoond. De aardappelen waren door hem op den 4 Oct j.l. besteld. De maximum prijs is echter op 7 Oct op f 3.65 per Hl vastgesteld.

Winkelier S. Rustenburg deelde mij mede heden morgen 15 Hl. Dn. Eigenheimers bij v.d. Berg te hebben gekocht en ontvangen tegen den bedongen prijs van f 4.- per Hl. Hierdoor heeft v.d. Berg zich schuldig gemaakt aan prijsopdrijving.

N. Hiphorst heeft ook heden morgen 15 Hl Eigenheimers ontvangen, zijn broer echter die de aardappelen had gekocht was niet aanwezig. De prijs wist hij niet precies. Ik sprak met hem af morgenochtend, 10 Oct den prijs te vragen en mij de betreffende nota te overhandigen. Hieraan heeft hij zich echter niet gehouden.

Het geval van prijsopdrijving van S. Rustenburg heb ik aan het Hoofdbureau van Politie, afdeeling prijsopdrijving, doorgegeven, die het in behandeling zal nemen.

De chef-marktopzichter,
[Handtekening]

[Links onder:]
De Heer
Directeur
v/d Markthallen
Alhier Dit document is een officieel rapport van de Amsterdamse marktopzichter aan de directeur van de Markthallen. Het verslag legt de resultaten vast van een controlebezoek aan drie verschillende winkeliers in Amsterdam (gevestigd in de Kattenburgerstraat en de Soembawastraat).

De kern van de zaak is de verdenking van prijsopdrijving door grossier F. van den Berg, werkzaam op de Centrale Markt (C.M.). Uit het onderzoek blijkt dat de grossier f 4,- per hectoliter rekende voor 'Eigenheimers' (een populair aardappelras), terwijl de wettelijk vastgestelde maximumprijs op dat moment f 3,65 bedroeg. Terwijl één winkelier (Peters) de aardappelen al vóór de prijsvaststelling had besteld, wordt de verkoop aan winkelier Rustenburg direct aangemerkt als een strafbaar feit en overgedragen aan de politie. Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de schaarste aan goederen en voedsel steeds nijpender, wat leidde tot de invoering van strikte prijsbeheersing door de overheid om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.

De "Afdeeling Prijsopdrijving" van de politie speelde een cruciale rol in het handhaven van deze regels. De Centrale Markt in Amsterdam was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad, en toezicht op de handel tussen grossiers en winkeliers was essentieel om de betaalbaarheid van basisbehoeften zoals aardappelen te waarborgen. De genoemde locaties (Kattenburgerstraat op Kattenburg en de Soembawastraat in de Indische Buurt) waren destijds volkswijken waar deze winkeliers hun nering hadden. F. v.d. Berg N. Hiphorst R. Eigenheimers S. Rustenburg Hoofdbureau Politie