Officiële brief/kennisgeving met handgeschreven kanttekening. 9 Maart 1940 (getypt), 11 Maart 1940 (handgeschreven mutatie). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). den Heer M. Hangjas, Rapenburgerstraat 16 III, Amsterdam-Centrum. [Getypte tekst]

HG.
25/39/4 M.
9 Maart 1940.

den Heer M.Hangjas,
Rapenburgerstraat 16 III,
Amsterdam-Centrum.

Mij is gerapporteerd, dat U zich op 2 Maart jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteren en vervangen, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming is verleend. U heeft daarmede de voorwaarde overtreden, die was verbonden aan de U voorwaardelijk opgelegde straf, waarvan U met mijn brief d.d. 20 October 1939 (No.25/192/5 M.) mededeeling is gedaan. De bedoelde straf, zijnde ontneming van het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen voor den tijd van één dag, wordt thans ten uitvoer gelegd. Bovendien straf ik U, op grond van de overtreding van 2 Maart jl. met ontneming van het recht om op de markten hier ter stede een plaats in te nemen, eveneens voor den tijd van een dag; beide straffen worden ten uitvoer gelegd op Dinsdag 12 en Woensdag 13 Maart a.s.

De Directeur,
[ondertekening onleesbaar, mogelijk M. de Haan]

[Handgeschreven tekst onderaan]

Ik heb op 11 Maart ’40 Hangjas de straf kwijtgescholden, op conditie dat hij bij een volgende overtreding minstens één week straf krijgt.
Hangjas is sedert kort uit steun, heeft een zieke vrouw en 8 kinderen; hij staat dagelijks op de A. Cuyp.; om de gezinsinkomsten te behouden heb ik de straf opgeschort.
11-3-40 [Handtekening]
ter kennisneming [Paraaf] Het document is een illustratief voorbeeld van de strikte handhaving van het marktreglement in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is dat de heer Hangjas zich op de Albert Cuypmarkt heeft laten vervangen of bijstaan zonder officiële vergunning. In die tijd was het marktwezen streng gereguleerd: marktkooplieden moesten persoonlijk hun standplaats bezetten om speculatie of onderverhuur te voorkomen.

Omdat Hangjas nog een voorwaardelijke straf had uitstaan uit oktober 1939, wordt hij nu dubbel gestraft: één dag voor de oude overtreding en één dag voor de nieuwe, wat zou resulteren in een verbod van twee dagen (12 en 13 maart 1940).

De handgeschreven toevoeging is historisch gezien het meest interessant. Het toont de menselijke maat binnen de bureaucratie. Een ambtenaar (mogelijk de directeur zelf of een inspecteur) heeft Hangjas op 11 maart gesproken en besloten de straf kwijt te schelden of op te schorten. De motivatie is puur sociaal-economisch: de man is net uit de "steun" (de toenmalige bijstand), heeft een groot gezin van acht kinderen en een zieke echtgenote. Het missen van twee dagen inkomsten zou rampzalig zijn voor het gezin. * Locatie: De Rapenburgerstraat lag in het hart van de Amsterdamse Joodse buurt. De naam Hangjas is een bekende Sefardisch-Joodse naam in Amsterdam, wat suggereert dat dit document deel uitmaakt van de administratie van Joodse markthandelaren.
* Tijdsbeeld: Maart 1940 is slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De brief laat zien dat het dagelijks leven en de lokale rechtspraak op dat moment nog 'normaal' functioneerden.
* Sociale omstandigheden: De verwijzing naar "uit steun" zijn wijst op de harde economische realiteit van de jaren '30 en de vroege jaren '40, waarbij grote gezinnen op de rand van de armoede leefden en afhankelijk waren van dagelijkse handel op markten zoals de Albert Cuyp.