Doorslag (carbonkopie) van een getypte ambtelijke brief. 1 oktober 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, gemeente Amsterdam). Extra

den Heer J.F. Jansen,
Czaar Peterstraat 93 I,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 15.

26/69/2 M 1 October 1940.

Naar aanleiding van het feit, dat Uw legitimatiekaart voor de dagmarkt Dapperstraat te mynen kantore is ingeleverd, deel ik U mede, dat U gedurende Uw opname in den Opbouwdienst vrygesteld zult worden van het betalen van marktgeld, mits U, ten spoedigste een verklaring van Uw commandant inlevert, waaruit blykt, dat U in den Opbouwdienst is opgenomen en waarin tevens is vermeld de datum, waarop dit is geschied.

De Directeur, * Onderwerp: Vrijstelling van marktgeld voor een marktkoopman vanwege dienstplicht/opname in de Opbouwdienst.
* Inhoud: De heer Jansen heeft zijn legitimatiebewijs voor de Dapperstraat-markt ingeleverd. Omdat hij is opgenomen in de 'Opbouwdienst', hoeft hij gedurende die periode geen marktgeld te betalen. Hij moet hiervoor echter wel een officieel bewijsstuk (verklaring van de commandant) overleggen waarop de begindatum van zijn diensttijd staat vermeld.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk. Opvallend is het gebruik van de 'y' voor de 'ij' (mynen, vrygesteld, blykt), wat gebruikelijk was op schrijfmachines uit die periode om tekens te besparen of door de invloed van oudere spelling. * Historische context: De brief is gedateerd oktober 1940, enkele maanden na de Nederlandse capitulatie aan het begin van de Tweede Wereldoorlog.
* De Opbouwdienst: De Nederlandsche Opbouwdienst (NOD) werd in mei 1940 opgericht. Het was een overgangsorganisatie om gedemobiliseerde Nederlandse militairen op te vangen en in te zetten voor herstelwerkzaamheden. Dit was bedoeld om werkloosheid onder militairen te voorkomen en hen onder toezicht te houden. Later zou dit overgaan in de meer ideologische Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD).
* Lokaal: De Dapperstraat is een bekende marktstraat in Amsterdam-Oost. De geadresseerde woonde in de Czaar Peterstraat, wat op loopafstand van de markt ligt. De brief illustreert hoe de oorlog en de daaruit voortvloeiende maatregelen (zoals de demobilisatie en de oprichting van de Opbouwdienst) direct invloed hadden op het dagelijks leven en de broodwinning van gewone Amsterdammers, zoals deze marktkoopman.