Ambtsbericht / Rapportage betreffende marktplaatsbezetting. 15 oktober 1940. 27/82/10/1
L.A. Kok

Ten Katenmarkt. In het tijdvak 10/1 t/m 27/2 1937 (ruim 3 1/2 jaar geleden) heb ik op
de desbetreffende lijst vermeld dat adressant L.A. Kok niet
geregeld zijn plaats innam. (Zie tevens verdere aanteekening op deze lijst).
De heer Derlaer heeft mij toen medegedeeld dat Kok, wegens
gezondheidsredenen, tijdelijk 1 x per week zijn plaats mocht bezetten.
Voor de goede orde heb ik evenwel, af en toe het niet geregeld
innemen der plaats vermeld. Op de laatste opgave, tijdvak 17/8 t/m
28/9 1940 heb ik gemeld „N. v. W. L.A. Kok, Ziekenbriefje dokter 1 x per week"
De plaats van Kok is gelegen op het beste gedeelte van de markt en
wordt van Maandag t/m Vrijdag ingenomen door een plaatshouder,
die op Zaterdag voor Kok moet ruimen. De dagelijksche bezetters die
op den besten dag moeten ruimen voor plaatshouders die alleen op
Zaterdag komen, zijn daarover verbitterd. De bepalingen van het Regl.
op de Markten vorderen dat minstens 2 dagen per week de plaats moet
worden ingenomen. Als Kok op Zaterdag zijn plaats kan innemen,
dan is hij ook in staat om op een minder langen dag, van 10.30 tot
n.m. 3 uur te komen staan. Indien Kok alleen op Zaterdag een plaats
wil innemen, dan moet hij genoegen nemen met een beschikbare
losse dagplaats. Dat zal de orde, rust en tevredenheid op de markt
bevorderen. De verzoeken 27/12/1 D. Hofman en 27/64/1 A. Regerins betref-
fende plaatsbezetting zijn m. i. terecht afgewezen. Als Kok 1 x per
week mag komen, dan moet dat ook anderen worden toegestaan.
Mij zou onachtzaamheid ten laste gelegd kunnen worden,
als ik langer deze aangelegenheid, onopgemerkt, zou laten door-
gaan. M. i. moet Kok minstens 2 x per week zijn plaats
bezetten.

Amsterdam, 15 October 1940
(w.g.) [Handtekening onleesbaar, mogelijk W.H.G.] Het document is een ambtelijk verslag van een marktmeester of controleur gericht aan zijn superieuren bij de gemeente Amsterdam. De kern van het geschil is de bezetting van een felbegeerde marktplaats op de Ten Katemarkt door een zekere L.A. Kok.

Kok claimt gezondheidsredenen om slechts één dag per week (de drukke zaterdag) aanwezig te zijn, ondersteund door een doktersverklaring. De rapporteur voert echter aan dat dit in strijd is met het Marktreglement, dat een aanwezigheid van minimaal twee dagen per week vereist. Er is sprake van onvrede ("verbittering") onder andere marktkooplieden die doordeweeks op die plek staan, maar op zaterdag moeten wijken voor iemand die de rest van de week verstek laat gaan. De auteur van de brief adviseert strikte handhaving van de regels om precedentwerking en onrust te voorkomen. * Tijdsbeeld: Het document is gedateerd 15 oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting gaande was, bleef de lokale administratie en de handhaving van gemeentelijke verordeningen (zoals het Marktreglement) grotendeels op de oude voet doorgaan.
* Locatie: De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was (en is) een van de drukste en belangrijkste dagmarkten van de stad. De strijd om de "beste gedeelten" van de markt was groot, aangezien een goede locatie cruciaal was voor de omzet.
* Maatschappelijke context: In een tijd van toenemende schaarste en regulering was een vaste plek op de markt een essentieel middel van bestaan. De marktmeester bewaakt hier de "orde, rust en tevredenheid", termen die vaak terugkomen in ambtelijke correspondentie over publieke ruimtes in die periode.