Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 3 januari 1940. Mevrouw B. Turk-Luks. [Rechtsboven:]
3-1-40
in mapa [?]
Mijnheer
Hierbij verzoek ik u te willen toestaan om de plaats
op de markt Waterlooplein zoolang te mogen in nemen
van mijn Vader M. Luks. De reden daarvan is daar
mijn Vader een ongeluk heeft gehad en in het Ziekenhuis
ligt. Zoo Teeken ik mij en bij Voorbaat mijnen dank
zijnen dochter
Mevr: B. Turk : geb: Luks
Weesperstraat 57 II
[Stempel linksonder:]
Nº 30/3/1 M. 1940 5/1
[Rechtsonder:]
A. dam C
30 * Handschrift: Het document is geschreven in een duidelijk, regelmatig cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel maar bevat enkele grammaticale onvolkomenheden die typerend zijn voor de tijd en de sociale achtergrond van de schrijfster (bijv. "zijnen dochter" in plaats van "zijn dochter"). De spelling "zoolang" en "Teeken" volgt de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel.
* Inhoud: De dochter van marktkoopman M. Luks vraagt de marktmeester of de gemeente om toestemming om de marktplaats van haar vader tijdelijk over te nemen. De reden is een noodsituatie: haar vader is opgenomen in het ziekenhuis na een ongeluk.
* Administratieve sporen: Het stempel met de "M" verwijst waarschijnlijk naar de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De datum in het stempel (5/1) suggereert dat het verzoek twee dagen na schrijven is verwerkt. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven in de Amsterdamse Jodenbuurt, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940). De Weesperstraat en het Waterlooplein vormden het hart van deze buurt. De markt op het Waterlooplein was voor veel gezinnen de primaire bron van inkomsten.
Het feit dat de dochter onmiddellijk actie onderneemt om de standplaats "in te nemen", onderstreept het belang van de marktvergunning; als een plek onbezet bleef zonder toestemming, liep men het risico de rechten op die plek te verliezen. Het adres, Weesperstraat 57 II, betreft een pand dat later in de oorlog, zoals een groot deel van de straat, ontruimd is en tijdens de hongerwinter gesloopt voor brandhout, of later voor de aanleg van de metro en de verbreding van de straat. De brief getuigt van de formele wijze waarop burgers met de gemeentelijke instanties communiceerden over hun nering. B. Turk M. Luks Gemeente Amsterdam Marktwezen