Voorpagina van een dagblad
Origineel
Voorpagina van een dagblad Dinsdag 9 Januari 1940 [KOP VAN DE KRANT]
113de JAARGANG – ALGEMEEN HANDELSBLAD – AVONDBLAD
Nieuwe Amsterdamsche Courant
Dinsdag 9 Januari 1940
No. 36983; Veertien bladzijden
[HOOFDARTIKEL LINKS]
DE STRIJD TEGEN DE GLADHEID
NIEUWE VORSTPERIODE BEGONNEN
Maatregelen van de Stadsreiniging te Amsterdam.
GRIMMIG KOUD ONDANKS DEN ZONNESCHIJN
Amsterdam bood vanmorgen op vele plaatsen reeds een geheel ander beeld dan gisteravond. Toen had men overal de in de donkerte verraderlijk glimmende en gevaarlijk gladde ijsbanen in plaats van de betrouwbare rij- en voetwegen. Nu waren in den loop van den nacht reeds zoodanige maatregelen getroffen, dat althans de hoofdwegen, die voor het doorgaand verkeer, hun spiegelbeeld verloren en hun berijdbaarheid herwonnen hadden!
[KORT BERICHT MIDDEN]
M.S. „Truida” op een mijn geloopen en gezonken
Alle vier opvarenden gered. Aan boord van de „Tiberius” op weg naar IJmuiden.
Vanochtend is op de Noordzee bij de Noord-Hinder het Nederlandsche motorkustschip „Truida”, thuisbehoorende te Wildervank, op een mijn geloopen en gezonken. De geheele bemanning, welke uit vier personen bestond, is gered en aan boord genomen van het s.s. „Tiberius” van de K.N.S.M., dat zich toevallig in de buurt bevond.
[HOOFDARTIKEL RECHTS]
CHAMBERLAIN SPREEKT IN LONDENS CITY
In zijn rede in het Mansion House heeft de Britsche premier er op gewezen dat het jaar rustig is begonnen, doch dat dit de stilte vóór den storm zou kunnen zijn. Engelsche toezegging in zake steun aan Finland zal niet louter een formaliteit zijn. Fransch-Britsche financiële en economische samenwerking zou tot „andere naties en wellicht de geheele wereld” dienen te worden uitgebreid.
Een volk in wapenen
LONDEN, 9 Jan. (Reuter.) In Mansion House heeft de Engelsche premier Chamberlain hedenmiddag een rede gehouden over „de voortgang en de vooruitzichten van den oorlog,” welke per radio werd uitgezonden.
[ANDERE KOPPEN]
* OVERHEID EN MILTVUURBESMETTING
* Huwelijk van den dag in Wassenaar (Foto: Ten stadhuize van Wassenaar is hedenmorgen het huwelijk voltrokken tusschen mejuffrouw R. H. del Court van Krimpen en mr. H. P. Linthorst Homan)
* Lot van het Japansche kabinet beslist (Generaal Oegaki naar voren?)
* DE VERWOESTINGEN VAN DEN OORLOG (Foto van Fransche artillerie)
* DUITSCHE OFFICIEREN NAAR RUSLAND? Ter reorganisatie van het leger.
--- * Toestand in Nederland: Het binnenlandse nieuws wordt gedomineerd door extreme weersomstandigheden. De "strijd tegen de gladheid" wijst op een strenge winter die het openbare leven in Amsterdam ontregelt. De tekst beschrijft hoe de Stadsreiniging met zand en zout de wegen begaanbaar probeert te houden.
* Oorlogsdreiging op zee: Het zinken van de M.S. Truida door een zeemijn illustreert het gevaar voor de Nederlandse koopvaardij, ondanks de neutraliteit van Nederland op dat moment. De Noordzee was in 1940 bezaaid met mijnen door de strijdende partijen (Duitsland en Groot-Brittannië).
* Internationale politiek: De rede van Neville Chamberlain is cruciaal. Hij spreekt over "de stilte voor de storm", wat achteraf gezien zeer profetisch was voor de Duitse invasie van West-Europa in mei 1940. Ook de verwijzing naar steun voor Finland (dat op dat moment in de Winteroorlog tegen de Sovjet-Unie verwikkeld was) is een belangrijk geopolitiek thema.
* Economie: De rubriek "Uit Beurs- en Zakenwereld" toont een nerveuze markt, beïnvloed door de oorlogssituatie en de internationale politieke verschuivingen (zoals de geruchten over Duitse officieren in Rusland).
--- Dit document stamt uit de periode van de "Schemeroorlog" (Phoney War). Hoewel de Tweede Wereldoorlog in september 1939 was begonnen met de invasie van Polen, was er aan het westelijk front op land nog relatief weinig directe strijd tussen de grootmachten. Nederland probeerde op dit moment zijn strikte neutraliteit te handhaven, wat ook blijkt uit de zakelijke berichtgeving over zowel Britse politiek als incidenten op zee.
De krant geeft een tijdsbeeld van een samenleving die enerzijds kampt met alledaagse problemen (zoals ijzel en een strenge winter) en anderzijds voortdurend wordt geconfronteerd met de escalerende wereldbrand die steeds dichterbij komt. De vermelding van het huwelijk in Wassenaar van Linthorst Homan (een bekende naam in de Nederlandse bestuurlijke geschiedenis) biedt een contrast tussen het burgerlijke leven en de naderende catastrofe. M. Planten M.S. Truida P. Linthorst