Ambtelijke notitie / Bijblad bij een dossier.
Origineel
Ambtelijke notitie / Bijblad bij een dossier. [Linksboven in kader:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 72/76/1 1940
DOORGEZONDEN: 22/7
[Rechtsboven:]
Rep.: 1 Sept. '40.
[Hoofdtekst:]
Op Vrijdag 26 Juli komt de Leeuw te laat, (± 9 1/4 u.), bij controleur binnen en hij begint het gepreek, n.l. dat Lale „jullie” spreekt, („altijd last van jullie”).
Ofschoon Lale in zijn rapport zegt den man nimmer iets in den weg te hebben gelegd. De Leeuw verklaart zelf nimmer last van dezen controleur te hebben gehad, maar zich gestooten te hebben aan het woord „jullie” en Lale zou gezegd hebben: „ben je doof g. v. d.”
Ik heb de Leeuw hevig onder handen genomen; daar moet hij over nadenken en na Lale’s verlof hen samen opnieuw laten komen.
[Paraaf, mogelijk WC]
Op 6 Sept. '40 met controleur Lale besproken om de zaak de Leeuw nu maar te laten loopen. De man is door mij zeer ernstig onderhouden en dat lijkt ons voorloopig voldoende.
[Paraaf]
6-9-40. [Paraaf, mogelijk W v L]
--- * Onderwerp: Een intern conflict op de werkvloer tussen een ondergeschikte (De Leeuw) en een leidinggevende/controleur (Lale).
* Aanleiding: De Leeuw kwam te laat op het werk, wat leidde tot een confrontatie. De Leeuw beklaagde zich over de toon van Lale, specifiek het gebruik van het informele of denigrerende "jullie" en een vermeende krachtterm ("g.v.d.").
* Tonaliteit: De tekst is geschreven vanuit een autoritair perspectief. De schrijver heeft De Leeuw "hevig onder handen genomen" en "ernstig onderhouden", wat wijst op een disciplinaire terechtwijzing.
* Taalgebruik: Typisch ambbtelijk Nederlands uit de vroege 20e eeuw, met archaïsche spellingen zoals "gestooten", "ofschoon" en de verbogen vorm "den man". De afkorting "g.v.d." staat voor een in die tijd zeer zwaar beladen vloek.
--- Dit document stamt uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (zomer 1940). Hoewel de tekst een alledaags arbeidsconflict lijkt te beschrijven, weerspiegelt de strikte toon de hiërarchische verhoudingen van die tijd. De gevoeligheid rondom het woord "jullie" is interessant; in een formele werkomgeving werd men destijds geacht met "u" aangesproken te worden. Het gebruik van "jullie" door een controleur kon worden opgevat als een gebrek aan respect of een vorm van sociale degradatie. De zaak wordt uiteindelijk gesloten ("laten loopen") omdat de berisping door de superieur als voldoende wordt beschouwd.