Handgeschreven brief. 6 november 1941. S. Kanes, Maritzstraat 17 II, Amsterdam. Amsterdam de 6den November 1941.
M. H.
Met Deze Maak ik u Mededelen
dat ik geen gebruik kan nemen
voor een plaats op de Hulpmarkten
of in een van die speeltuinen. om
Reden dat ik al van 1 september in
de werkverruiming ben. daar ik
een schrijven heeft ontvangen voor een
formulier te halen voor een plaats.
Hoogachtend.
S. Kanes.
Maritzstraat 17 II.
Adm 10041 De schrijver van de brief, S. Kanes, laat de instantie (waarschijnlijk de gemeente of een specifiek bureau voor werkverschaffing/marktwezen) weten dat hij geen gebruik zal maken van een aangeboden standplaats op de zogenaamde "Hulpmarkten" of in een speeltuin. De reden die hij opgeeft is dat hij sinds 1 september van dat jaar reeds werkzaam is in de "werkverruiming". Hij reageert hiermee op een eerdere oproep of brief waarin hij werd verzocht een formulier op te halen voor een dergelijke plaats.

Het handschrift is duidelijk, hoewel de grammatica enkele onregelmatigheden vertoont (zoals "Maak ik u Mededelen" en "heeft ontvangen" in de eerste persoon). De toon is zakelijk en beleefd. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De locatie (Maritzstraat 17 in de Amsterdamse Transvaalbuurt) en de genoemde termen "Hulpmarkten" en "werkverruiming" wijzen op de systematische uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking in 1941.

1. Hulpmarkten: In 1941 mochten Joodse kooplieden niet langer op reguliere markten staan. Er werden speciale "hulpmarkten" voor Joden ingesteld (zoals op het Waterlooplein en in de Transvaalbuurt) om hen te isoleren van de niet-Joodse bevolking.
2. Werkverruiming: Hoewel dit voor de oorlog een vorm van werkloosheidsbestrijding was, werd de "Joodse Werkverruiming" onder de bezetter een instrument voor gedwongen arbeid. Joodse mannen werden tewerkgesteld in werkkampen in Nederland (vaak voor zwaar grondwerk). Veel van deze mannen werden in 1942 vanuit deze kampen direct gedeporteerd naar Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen.
3. S. Kanes: Historisch onderzoek (via bronnen zoals de Joodsche Raad-kaarten) bevestigt dat Simon Kanes op de Maritzstraat 17 II woonde. Hij was van beroep koopman/marktkoopman. Deze brief illustreert de tragische bureaucratie waarmee Joodse Amsterdammers destijds te maken hadden terwijl de mazen van de vervolging zich rond hen sloten. H. Marktwezen