Ingevuld formulier voor een verzoek tot restitutie of kwijtschelding van marktgelden. 11 januari 1941. Ondergetekende: Rijs Wilhelmus Bernardus
wonende: Os dorperweg 576 achter
geboren: 6-5-1908 te Weesperkarspel

die een verklaring heeft geteekend voor het bezetten van een tuindersplaats op de Centrale Markt over het kalenderjaar 1939 en/of 1940, verzoekt in aanmerking te mogen komen voor geheele of gedeeltelyke restitutie of kwytschelding van betaalde of nog te betalen marktgelden.

~~de~~ vier Hy verklaart zyn plaats niet te hebben bezet in 1939 gedurende vier volle kalendermaanden en in 1940 gedurende twaalf volle kalendermaanden wegens:
Militairen dienst
......................................................................
......................................................................
......................................................................
in het jaar 1939 gedurende het tydvak van 1 september
tot Nieuwjaar
in het jaar 1940 gedurende het tydvak van 1 Januari
tot 20 December

Gedurende bovengenoemde maanden heeft hy zyn producten doen verkoopen:
~~a. op de op de Centrale Markt gevestigde veiling;~~
~~b. op de veiling te .....................;~~
~~c. op zyn plaats op de Centrale Markt door derden en wel door~~
~~....................................;~~
d. op andere wyze en wel door om precies te zijn voor ongeveer tachtig gulden door mijn vader op mijn stal, en daar moest de daghuur van betaald worden
e. hy heeft zyn producten niet door anderen doen verkoopen,
omdat mijn wintergoed 1939-40 door onvakkundig personeel geheel is weggevroren
......................................................................

Aldus naar waarheid ingevuld en onderteekend:
11 Januari 1941.
(Handteekening):
W. B. Rijs
Osdorperweg 576 Achter
Amsterdam W Dit document is een officieel verzoek van tuinder W.B. Rijs aan de marktautoriteiten van Amsterdam. De kern van het verzoek is kwijtschelding van staangelden voor zijn plek op de Centrale Markt. De argumentatie is tweeledig:
1. Afwezigheid door mobilisatie: Rijs kon zijn handel niet drijven omdat hij van september 1939 (de start van de Nederlandse mobilisatie) tot eind 1940 in militaire dienst zat.
2. Bedrijfsschade: Hij legt uit dat er nauwelijks inkomsten waren. Zijn vader heeft slechts voor 80 gulden verkocht om de daghuur te dekken. De rest van zijn voorraad ("wintergoed") is verloren gegaan omdat het personeel dat hem verving niet over de juiste vakkennis beschikte om de producten tegen de vorst te beschermen.

Het document getuigt van de bureaucratische afhandeling van persoonlijke en zakelijke schade die direct voortvloeide uit de oorlogssituatie en de mobilisatie in Nederland. * Militaire Dienst: De genoemde periode (september 1939 - december 1940) beslaat de gehele mobilisatie, de Duitse inval in mei 1940 en de daaropvolgende periode waarin veel Nederlandse militairen nog vastzaten of pas later werden gedemobiliseerd.
* De Centrale Markt: Dit was het kloppende hart van de voedseldistributie in Amsterdam (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat). Voor tuinders uit de omgeving, zoals uit de Osdorperpolder, was dit de belangrijkste afzetmarkt.
* Klimaat: De winter van 1939-1940 was extreem streng. De opmerking over het "wegvriezen" van de voorraad is zeer aannemelijk; zonder de juiste zorg voor isolatie of verwarming in de opslagplaatsen was de schade door vorst die winter enorm voor de tuinbouwsector.
* Locatie: De Osdorperweg in Amsterdam-West (toen nog deels onder de gemeente Sloten of Weesperkarspel vallend) was in die tijd een gebied met veel tuinbouwbedrijven die de stad van groenten voorzagen. B. Rijs W.B. Rijs