Administratieve notitie / ambtelijke aantekening. W. B. Rijs. volgens adm: marktwezen
wonende Akersluis Haarlemmermeer
geb: 6/5. '00.
geeft op als wonen: Osdorperweg 576 achter.
vraagt kwijtschelding wegens militaire dienst
zie brief 60/2/1. 41
periode augustus. Dec 1939.
~~heeft over 1940. geen ontheffing bekomen.~~ [doorgehaald met rode pen]
is in 1940 waarschijnlijk ook niet aan de markt
geweest.
schuld 1939. / f 45.-
1940 / f 90.- mi afboeken

moet rekenen over 1939
Sept. Dec 2/3 x f 90.- f 60.-
ontheffing 1/3 f 10.- 3.33
-------
rond f 63.- ! * Administratieve context: Het document is een interne notitie van de afdeling Marktwezen (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de Osdorperweg). Er wordt getracht de openstaande schuld van een marktkoopman te verrekenen.
* Mobilisatie: De kern van de zaak is de militaire dienst van de heer Rijs. De periode "augustus - dec 1939" komt exact overeen met de Nederlandse mobilisatie vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Omdat hij in dienst was, kon hij zijn standplaats niet innemen en vraagt hij kwijtschelding van het verschuldigde staangeld.
* Correcties: De ambtenaar had aanvankelijk genoteerd dat er voor 1940 geen ontheffing was verleend, maar heeft dit doorgehaald. Er wordt nu geoordeeld dat hij waarschijnlijk het hele jaar 1940 niet op de markt is geweest (mogelijk door de inval in mei of verlengde dienst), waardoor de schuld over 1940 (f 90,-) "m.i." (mijns inziens) afgeboekt moet worden.
* Berekening: De ambtenaar berekent wat er nog wel betaald moet worden over 1939, waarbij een verdeelsleutel wordt gehanteerd. Het eindbedrag wordt afgerond op 63 gulden. Dit document biedt een inkijkje in de sociaal-economische gevolgen van de Tweede Wereldoorlog voor kleine zelfstandigen in Nederland. Wanneer marktkooplui werden gemobiliseerd, stopten hun inkomsten, maar liepen de gemeentelijke pachten en belastingen vaak door.

De genoemde locaties zijn geografisch interessant: de Akersluis lag destijds op de grens van de Haarlemmermeer en de gemeente Sloten (die in 1921 door Amsterdam was geannexeerd). De Osdorperweg was een typische plek voor tuinders en kleine ondernemers die hun waren op de Amsterdamse markten verkochten. De notitie laat zien dat de bureaucratie, ondanks de oorlogsomstandigheden in 1941, nauwgezet bleef doorrekenen aan de hand van eerdere correspondentie en geboortegegevens.