Brief (verzoekschrift) 15 augustus 1941 J. Verbrugge, Lumeijstraat 34 II West, Amsterdam Mijnheer Broese Nº 53/54/1 M. 1941 10/8 h.i. M. Broese
Amsterdam 15 Augustus 1941

Geachte Mijnheer Broese

met deze zou ik U een vriendelijke verzoek
willen doen om in aanmerking te komen
voor een Marktkaart voor overkruier daar
ik voor de Heer L. Sloots op Israelkade 94
en voor den Heer A Bruinsveld Rapen-
burgerstraat 175 de heelen week aardappelen
en groenten naar huis brengt. Ik hoop
dat U mijn niet in deze zal teleurstellen
daar het al zoo moeilijk is om aan de
kost te komen. Bij voorbaat mijn dank
noem ik mij U dienstw Dienaar

J Verbrugge
Lumeijstraat 34 II West
Amsterdam In deze handgeschreven brief verzoekt J. Verbrugge aan de heer Broese (waarschijnlijk een ambtenaar of beheerder van de markt) om een 'Marktkaart'. Deze kaart is noodzakelijk om legaal als 'overkruier' te mogen werken.

De schrijver onderbouwt zijn aanvraag door aan te tonen dat hij reeds vast werk heeft voor twee specifieke klanten: de heer L. Sloots aan de Israëlkade en de heer A. Bruinsveld in de Rapenburgerstraat. Voor hen bezorgt hij de gehele week aardappelen en groenten. De toon van de brief is zeer beleefd en enigszins nederig ("vriendelijke verzoek", "dienstw Dienaar"). Verbrugge benadrukt de noodzaak van de vergunning door te wijzen op de economische malaise: het is "al zoo moeilijk om aan de kost te komen". De brief dateert uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste aan het toenemen en werden steeds meer beroepen en economische activiteiten strikt gereguleerd door middel van vergunningen en distributiestelsels.

• Overkruier: Een overkruier was een transporteur die met een handkar (een kruiwagen of handwagen) goederen, vaak aangekocht op de markt, naar de huizen van klanten bracht.
• Marktkaart: Om dit beroep op de Amsterdamse markten te mogen uitoefenen, had men een officiële vergunning of marktkaart nodig. Zonder deze kaart liep men het risico op boetes of inbeslagname van de goederen.
• Locaties: De genoemde adressen bevinden zich in Amsterdam. De Rapenburgerstraat lag midden in de Joodse buurt (de Jodenbuurt). In 1941 was deze buurt al onderhevig aan de eerste isolerende maatregelen van de bezetter, wat de vermelding van klanten in deze straat extra relevant maakt voor het tijdsbeeld.
• Sociaal-economisch: De zinsnede "moeilijk om aan de kost te komen" weerspiegelt de bittere realiteit van veel handarbeiders in oorlogstijd, die door werkloosheid of beperkende maatregelen moeite hadden hun gezin te onderhouden. A. Bruinsveld J. Verbrugge L. Sloots M. Broese