Ambtelijk adviesrapport / intern memorandum. 24 juni 1941. Onderwerp: Ontheffing huur zolderpakhuis C.N.

[In rood potlood: 66/11/4 II | 24/6/41 No 78]

Onder terugzending van het nevenstaand brief d.d. 11 juni j.l. onder no. 59/3 C.H. 1941 om advies ontvangen stuk, heb ik de eer U het navolgende te berichten.

De grossier Krant, wonende [Amstelstraat?], alhier, die in de hal, op de Centrale Markt twee plaatsen bezet en voornamelijk handelt in fruit, heeft op 10 januari j.l. den zolder no. H.12 a. in de hal op de Centrale Markt gehuurd tot en met 30 januari 1942 tegen een huurprijs van f 150.- per jaar.

De zolder heeft adressant aanvankelijk gebruikt om den opslag [doorgehaald: van een partij kool, ...].
[Grote doorgehaalde passage:] het goede zaken hoopte te doen. Door ondeskundige behandeling van de kool, moest de partij echter al vrij spoedig weer van den zolder verwijderd worden, aangezien bleek, dat de zich uit de kool ontwikkelde sappen, in de onder den zolder gelegen ruimten lekkage veroorzaakte.

Bij het aangaan van de onderhavige overeenkomst moet adressant m.i. op de hoogte geweest zijn van het feit, dat hij den zolder niet zou kunnen gebruiken voor den opslag van fruit, het artikel waarin hij gewoonlijk handel drijft, daar buitenlandsch fruit [doorgehaald: weinig aangevoerd zou worden].

[Margenoot:] dat in normale tijden wel wordt ingevoerd.

Het Hollandsche harde fruit [doorgehaald: wordt niet]. Ten aanzien van Krant die zich dus in gunstige [...] onvoorziene omstandigheden, kan m.i. geen sprake zijn van overmacht.

De nadeelige gevolgen hiervan, behooren m.i. niet ten laste van de Gemeente te komen, doch voor rekening van adressant. Op grond van deze overwegingen, heb ik den heer Krant op 27 mei l. medegedeeld, niet aan zijn verzoek tot ontheffing van de huur van dezen zolder, te kunnen voldoen. * Kern van de zaak: Grossier Krant huurt een pakhuiszolder op de Centrale Markt voor de opslag van fruit. Vanwege de oorlogsomstandigheden (juni 1941) is er geen aanvoer van buitenlands fruit. Hij probeert daarop kool op te slaan, maar dit mislukt (bederf/lekkage). Hij vraagt vervolgens om ontheffing van de huur.
* Juridisch/Ambtelijk standpunt: De adviserende ambtenaar wijst het verzoek af. Hij stelt dat de huurder bij het afsluiten van het contract (januari 1941) had kunnen weten dat de aanvoer van fruit problematisch zou zijn. Het risico van de mislukte koolopslag wordt bij de ondernemer gelegd; er is geen sprake van 'overmacht' die de gemeente zou moeten compenseren.
* Staat van het document: Het document bevat veel correcties en doorhalingen, wat wijst op een conceptversie of een document waarin de argumentatie tijdens het opstellen nog werd aangescherpt. * Historische context: Het document dateert van ruim een jaar na de Duitse inval in Nederland. De handel in 'buitenlandsch fruit' was nagenoeg stilgevallen door de blokkades en de oorlogseconomie. Dit dwong handelaren tot improvisatie (zoals de genoemde opslag van kool), vaak met wisselend succes.
* Locatie: De 'Centrale Markt' verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (geopend in 1934), destijds het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.
* Sociaal-economisch: Het document toont de strikte houding van de overheid/gemeente ten opzichte van ondernemers tijdens de bezettingsjaren; economische tegenslag door de oorlog werd niet zomaar als reden voor huurmatiging geaccepteerd.