Ambtelijke brief/rapportage betreffende tuchtrechtelijke maatregelen.
Origineel
Ambtelijke brief/rapportage betreffende tuchtrechtelijke maatregelen. 2 september 1941 (met stempeldatum 5/9/41). [Links boven:]
Straf koopers
A. Stodel en J.O. Reesen
Centrale Markt
[Rechts boven:]
A’dam, 2/9 1941 5/9/41 [stempel]
W. I. M. 71/48/41 [in rood]
In bijlage dezes heb ik de eer U
een afschrift te doen toekomen van een op 28
Aug. jl. door de controleurs Boon en Schiemmeier
van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit
blijkt, dat A. Stodel, van Ostadestraat 273 II,
wien als kooper toegang tot de C.M. is verleend,
zich aldaar [tussenvoegsel: op 27 Aug. jl.] aan diefstal van 18 manden
pruimen ten nadeele van den grossier Bengel,
heeft schuldig gemaakt, terwijl J.O. Reesen,
Quellijnstr. 157 I (hoog), wien als kooper (v. bloemen)
toegang tot de C.M. is verleend, mede-
plichtigheid ten laste wordt gelegd. Op grond
van deze feiten heb ik beiden personen, ingevolge
artikel 35 lid 1 van het Reglem. vd C.M., den toegang
tot die markt ontzegd voor den tijd van
14 dagen nl. van 30 Aug. tot en met 12
September a.s.
A. Stodel is bij besluit v. B. en W. d.d.
10-11-1939 No 48/142 M. No 4937 eveneens wegens diefstal,
in aansluiting op mijn straf van 14 dagen,
voor den tijd van 1/2 maand uitgesloten van
de C.M., terwijl hem 1 1/2 maand voorwaar-
delijk werd opgelegd met een proeftijd, welke
op 20 November 1941 afloopt. Ik acht het ge-
wenscht, dat Stodel niet meer tot de C.M.
wordt toegelaten en geef U mitsdien beleefd
in overweging wel te willen bevorderen, dat
Stodel voortvloeiend door den R.C. voor A’dam,
ingevolge het tweede lid van [doorgehaald: voorzeggend] artikel van het
Reglement, wordt gestraft met ontneming
van het recht van toegang tot de C.M. voor
onbepaalden tijd, ingang m. i. v. 13 Septem-
ber a.s.
J. O. Reesen heeft zich aan medeplichtigheid
schuldig gemaakt; het is niet aan te nemen, dat
hij van de handelingen van Stodel niet op de
hoogte is geweest. In verband met den ernst
van het gepleegde feit [doorgehaald: diefstal], geef ik U over-
weging den R.C. voor A’dam voor te stellen, Reesen
voornoemd voor den tijd van 6 maanden het
recht te ontnemen, inkomende 13 Sept. a.s.
[Onderaan, deels weggevallen/onleesbaar:]
Stodel is [...] in het bezit van een toegang[...] * Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar Artikel 35, lid 1 en 2 van het Reglement van de Centrale Markt (C.M.). Dit reglement gaf de marktmeester of de relevante wethouder de bevoegdheid om handelaren de toegang te ontzeggen bij wangedrag of misdrijven.
* Recidive: De brief benadrukt dat A. Stodel een recidivist is. Hij was in 1939 al veroordeeld voor een soortgelijk vergrijp en zat nog in zijn proeftijd (die tot november 1941 liep). Dit is de reden voor de zware voorgestelde straf: een permanente ontzegging van de toegang.
* Medeplichtigheid: Reesen wordt als medeplichtige gezien. Hoewel hij bloemenkoopman is, wordt geoordeeld dat hij op de hoogte moet zijn geweest van de diefstal van de 18 manden pruimen door Stodel. Voor hem wordt een tijdelijke uitsluiting van 6 maanden voorgesteld.
* Terminologie: "R.C. voor A'dam" verwijst waarschijnlijk naar de Reglementaire Commissie of een vergelijkbaar tuchtorgaan dat adviseerde over marktstraffen. * Tijdsgeest (1941): Het document dateert uit de bezettingsjaren (september 1941). De Amsterdamse Centrale Markt was in deze periode een vitale plek voor de voedselvoorziening, die door de bezetter en de gemeente streng werd gecontroleerd. Diefstal van schaarse goederen (zoals fruit) werd hoog opgenomen.
* Sociaal-historisch: De achternaam Stodel is een bekende Joodse naam in Amsterdam. Gezien de datum (september 1941) vonden er in deze periode al hevige anti-Joodse maatregelen plaats (zoals de verwijdering van Joden uit openbare markten). Hoewel dit document zich strikt richt op een strafrechtelijk vergrijp (diefstal), is de context van toenemende uitsluiting van Joodse Amsterdammers uit het economisch leven in deze periode onvermijdbaar. Het is echter opvallend dat hier de formele weg van het marktreglement wordt bewandeld op basis van een specifiek incident (diefstal van pruimen bij grossier Bengel).