Zakelijke brief. 27 oktober 1941. A. Cohen, Makelaar (gevestigd aan het Waterlooplein 51, Amsterdam). De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. [Briefhoofd links]
Nº 85/1/44 M. 1941 28/10
A. COHEN
MAKELAAR
LID DER FIRMA M. COHEN, EXPL. HUIZEN EN MARKTBEDRIJF
HYPOTHEKEN, ASSURANTIËN, TAXATIE EN ADMINISTRATIE

WATERLOOPLEIN 51, TEL. 46452 - GEM. GIRO C. 2334

[Adressering rechts]
Aan de Directeur v/h Marktwezen.
Jan van Galenstraat no 14
A m s t e r d a m - West.
[Handgeschreven in de kantlijn:] inl. bij Mej. Myller(?)

[Plaats en datum]
AMSTERDAM, 27 October 1941.

[Inhoud]
Geachte Heer,

Naar aanleiding van Uw schrijven dd. 24 dezer, deel ik U mede dat ik Maandag 20 October j.l. op Uw rekening der Gem. Giro ƒ 10.- heb gestort.

Aangezien mijn stortingen gewoonlijk des Vrijdags plaats vinden, kan het mogelijk zijn, bij het afsluiten Uwer boeken, dat ik op de door U genoemde datum een schuld had van ƒ 10,12, wat ik inmiddels reeds voldaan heb.

Vertrouwende, dat U met bovenstaand accoord kunt gaan,
Teeken inmiddels,

Hoogachtend,
[Handgeschreven handtekening/stempel in groen]
A. COHEN
WATERLOOPLEIN 51
AMSTERDAM-C.

--- * Onderwerp: De brief is een administratieve verantwoording van een betaling. De heer Cohen reageert op een aanmaning of schrijven van de gemeente (het Marktwezen) van 24 oktober. Hij legt uit dat hij reeds op 20 oktober 10 gulden heeft overgemaakt via de Gemeente Giro.
* Toon: De toon is uiterst formeel en zakelijk, gebruikmakend van destijds gangbare ambtelijke termen zoals "dd. 24 dezer" (van de 24e van deze maand), "j.l." (jongstleden) en de afsluiting "Teeken inmiddels" (vroeger veelgebruikt voor "ik teken ondertussen met de meeste hoogachting").
* Inhoudelijk detail: Er wordt gesproken over een klein verschil van 12 cent (een schuld van ƒ 10,12 tegenover een storting van ƒ 10,-), wat Cohen toeschrijft aan het moment van boekhoudkundige afsluiting.
* Fysieke kenmerken: Het document bevat verschillende archiefsporen, zoals een dossiernummer linksboven, een groene paraaf van een ambtenaar over de handtekening heen, en een handgeschreven notitie die verwijst naar een medewerker ("Mej. Myller") die de zaak waarschijnlijk in behandeling had.

--- * Historische periode: De brief is gedateerd oktober 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Locatie en Identiteit: De afzender, Abraham Cohen, was een Joodse makelaar gevestigd aan het Waterlooplein 51. Dit adres lag in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam.
* De Jodenvervolging: In 1941 waren de anti-Joodse maatregelen van de bezetter al in volle gang. Joodse bedrijven moesten worden aangemeld en stonden onder druk om te worden geliquideerd of onder beheer van een "Verwalter" te worden gesteld. Het feit dat Cohen hier nog optreedt als zelfstandig makelaar en correspondeert met een gemeentelijke instantie (Marktwezen), toont de voortgang van de dagelijkse bureaucratie te midden van een steeds grimmiger wordende situatie.
* Tragiek: Uit historische bronnen (zoals de database van het Joods Monument) blijkt dat Abraham Cohen, zijn vrouw en kinderen de oorlog niet hebben overleefd; zij werden in 1943 in Sobibor vermoord. Dit geeft dit schijnbaar triviale administratieve briefje over een verschil van 12 cent een zware emotionele lading: het is een van de laatste tastbare bewijzen van zijn professionele bestaan in de stad.