Afschrift van een vergaderverslag/bespreking (Afschrift III). Voorjaar 1942 (betreft de regeling voor de zomer van 1942 en winter 1942-1943). No.348 L.M.1942 4/5. A f s c h r i f t III.

Regeling zomer 1942.
Spreker acht de positie van de groentevoorziening voor den aanstaanden zomer niet slecht.
De productie van de groante zal dit jaar belangrijk worden uitgebreid. Voorts is er het instituut van de volstuintjes op groote schaal uitgebreid: ook hier wordt de omvang geschat op een belangrijke oppervlakte. En tenslotte worden vele parken en particuliete tuinen voor de groenteteelt gereed gemaakt.
Het optimisme van spreker vindt tevens grond in de enormearbeidsprestatie, geleverd door de tuinders onmiddellijk nadat de dooi was ingetreden, en waarvan het resultaat blijkt uit de aanvoeren op de veilingen. Spreker heeft zich daarom de vraag voorgelegd of het bureau zich gedurende d zen zomer van regeling der groentevoorziening zal kunnen onthouden. Spreker is geneigd deze vraag bevestigens te beantwoorden: de handel zal zelf in staat zijn de voorziening te regelen.
Een moeilijkheid zal zich kunnen voordoen bij het transport. Inderdaad is de transportmogelijkheid den laatsten tijd weer iets teruggeloopen. Voor die gemeenten, welke liggen temidden avn de groenteteelt en waar veilingen zijn zal dit punt geen moeilijkheid opleveren; wel echter voor de gemeenten, waar de situatie anders is. Spreker denkt daarbij aan de gemeenten in het Zuiden, het Noorden en Twente. In die streken zal men er goed aan doen, de samenwerking in den handel welke gedurende den winter is ontstaan, ook in den zomer in stand te houden, zoodat het transportvraagstuk met behulp dezer combinaties zal kunnen worden opgelost.
De medewerking van het Bureau zal dan voor dezen zomer beperkt kunnen blijven tot geldelijke tegemoetkoming ij de transportkosten.
De gamachtigde voor de prijzen eischt dat de groanteprijs overal in Nederland gelijk is. Dit zou voor die streken, waar de groentevoorziening hooge transportkosten vraagt, een bnbillijkheid medebrengen. Daarom geeft het Bureau toeslagen op het transport.
De regel luidt, dat de transportkosten boven de kosten over de eerst 100 km. in rekening gebracht kunnen worden. Spreker heeft opdracht gegeven, deze regeling wat nauwkeuriger uit te werken.

Ter genoetkoming aan de zomertransportmoeilijkheden spelt de spreker de grootere gemeenten voor, zelf actief deel te nemen aan het vervoer door eigen transportmiddelen - spreker is overtuigd, dat in verschillende gemeenten dergelijke middelen nog wel ter beschikking staan - de groenten te komen halen.
Het Bureau zal dan verder de voorziening van zomergroenten vrij laten. Zijn werkzaamheid blijft dan beperkt tot de voorziening van de Centrale Keukens en de Werkkampen.

Regeling winter 1942-1943.
Voor den komenden winter zullen nu nog geen richtlijnen kunnen worden gegeven. Wel staat echter vast, dat ook dan weer de problemen zullen zijn: transport, export en winter.
Uit den aard der zaak zal bij de regeling voor de komenden winter gebruik worden gemaakt van de kennis van de foutenm welke bij de regeling van den afgeloopen winter gemaakt zijn. Gaarne zal spreker deze fouten dan ook met de vertegenwoordigers der gemeenten onder het oog zien.

De Voorzitter brengt den heer Valstar dank voor zijn uiteenzetting en geeft het woord aan de vertegenwoordigers der gemeenten om hun wenschen kenbaar te maken en nadere inlichtingente vragen. * Taal en spelling: Het document is geschreven in de destijds geldende spelling (vóór de hervorming van 1947), gekenmerkt door woorden als "groote", "aanstaanden", "zoodat" en de naamvallen ("den winter").
* Typefouten in het origineel: Het brondocument bevat diverse typografische fouten die in de transcriptie zijn behouden:
* "groante" (groente)
* "particuliete" (particuliere)
* "enormearbeidsprestatie" (gebrek aan spatie)
* "d zen" (dezen)
* "bevestigens" (bevestigend)
* "avn" (van)
* "ij" (bij)
* "gamachtigde" (gemachtigde)
* "bnbillijkheid" (onbillijkheid)
* "genoetkoming" (tegemoetkoming)
* "spelt" (stelt)
* "foutenm" (fouten)
* Kern van het betoog: De heer Valstar probeert een balans te vinden tussen centrale regie en de vrije markt. Vanwege de toegenomen eigen productie (volkstuinen, parken) wil hij de groentevoorziening in de zomer van 1942 aan de handel overlaten, behalve voor instellingen als Centrale Keukens en werkkampen. De grootste zorg is het transport en de prijsgelijkheid in afgelegen gebieden. Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening werd in deze jaren steeds nijpender.

1. Voedselvoorziening: Om tekorten op te vangen, werden burgers gestimuleerd zelf groenten te verbouwen. Zelfs openbare parken werden omgeploegd tot moestuinen.
2. Transport: Door de vordering van vrachtwagens, brandstoftekorten en de prioriteit voor militair vervoer door de bezetter, was de distributie van voedsel een enorme logistieke uitdaging. De "100 km-regel" voor transporttoeslagen was een poging om prijzen voor de consument in heel Nederland gelijk te houden (een eis van de Gemachtigde voor de Prijzen), ondanks de variërende kosten.
3. Centrale Keukens en Werkkampen: De "Centrale Keukens" boden goedkope maaltijden aan mensen die door de oorlogsomstandigheden niet meer voor zichzelf konden koken of te weinig distributiebonnen hadden. De "werkkampen" verwijzen mogelijk naar de kampen van de Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD) of kampen waar tewerkgestelden verbleven.
4. S.W. Valstar: Simon Valstar was een sleutelfiguur in de Nederlandse tuinbouw. Als voorzitter van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit moest hij laveren tussen de eisen van de Duitse bezetter (export naar Duitsland) en het voeden van de Nederlandse bevolking.