Getypt ambtelijk rapport. 12 oktober 1942 (met een archiefstempel/kenmerk van 14/10). No 2 7/9 3/1 M.1942 14/10

R a p p o r t

In opdracht van den Directeur van het Marktwezen, ben ik, rapporteur, tesamen met een agent van het Hoofdbureau van Politie, afd economische Zaken, het stadsdeel de Jordaan, op Maandag 12 October 1942 in geweest ter controle op de pryzen. Wy hadden aanvankelyk geen resultaat, doch toen ~~ik~~ de agent van Politie zich naar het Politiebureau begeven had en ik my ~~weder~~ weder naar de Centrale Markt begaf, zag ik, dat er een auto gelost werd voor de my bekende karrenverhuurdery van Box in de Gilles van Ledenberghstraat 110. By onderzoek bleek my het navolgende :
Deze auto, genummerd G.90976 werd bestuurd door H.L.C. de Graaf, geboren 30 Mei 1911 te Haarlem, chauffeur, wonende te Castricum, Mient 103. Op de auto bevond zich een vracht groente, die ~~beweerd~~ naar de Graaf my verklaarde, bestemd was voor :
G. Tuin, woonachtig te Heemskerk, en een klantenwyk bediende alhier:
10 kisten boonen
20 kisten boonen
21 kisten peen
De eerstgenoemde 10 kisten boonen zouden bestemd zyn voor Holthuysen, Beukenplein (slager, die voor bedryven warme maaltyden verzorgt)
B. Huipen, wonende te Heemskerk, Oosterweg 14 en eveneens een klantenwyk te Amsterdam bediende :
15 kisten groene kool
10 kisten wortelen
10 kisten gebroken peen
4 kisten knollen
10 kisten andyvie
N. Scheerman, wonende te Castricum, 1e. Groene laan 62 en eveneens een klantenwyk in de stad bediende :
~~21~~ 30 kisten pronkboonen
21 kisten wortelen
De bovenvermelde party groente, bestemd voor Tuin, Huipen en Scheerman, is gelost in het pakhuis van Box en Mol, Gilles van Ledenberghstraat 110 en 106 en is voorloopig door my in beslag genomen. Inmiddels passeerden de ambtenaren van de C.C.C.D. Bosse en Klaussen (afd technisch controle), wien ik op de hoogte stelde. ~~van zaken.~~ Behalve bovenbedoelde party groente bleek de auto nog meer groente te bevatten, o.a. spruitkool, roode kool en uien. Deze groente is door de ambtenaren van de C.C.C.D. in beslag genomen en vervoerd naar de Centrale Markt. By het lossen van de laatstgenoemde groente bleek er bovendien nog 12 1/2 H.L. duinzandaardappelen en 6 zakjes boonen in den wagen aanwezig te zyn. De chauffeur de Graaf verklaarde, dat hy deze aardappelen en boonen geladen had in het bodehuis te Heemskerk. Het is hem niet bekend van wien afkomstig en ook niet voor wien bestemd. Hy heeft opdracht de aardappelen te lossen in het bestelhuis N.Z. Voorburgwal 95.
Ik heb de aardappelen en 6 zakjes boonen laten lossen in het bestelhuis en aldaar gewacht tot 8.30 n.m. verwachtende, dat degene, waarvoor zy bestemd waren, de aardappelen zou komen afhalen. Dit is niet geschied en ik heb de aardappelen en 6 zakjes boonen in beslag genomen. Als bewaarder heb ik aangesteld J.W. Grimmingk, chef van bedoeld bestelhuis.
Hedenmorgen heb ik deze zaak doorgegeven aan de C.C.C.D. afd. Algemeene controle, welke de zaak nader zal onderzoeken. * Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "tesamen", "pryzen", "bedryven"). Het taalgebruik is feitelijk en procedureel.
* Inhoud: De rapporteur beschrijft hoe hij na een onsuccesvolle controle in de Jordaan toevallig een verdacht transport observeert bij een karrenverhuurder. Het transport bevat grote hoeveelheden groenten waarvoor de papieren of de bestemming onduidelijk zijn. Vooral de aanwezigheid van "duinzandaardappelen" zonder bekende ontvanger wekt argwaan.
* Sleutelfiguren:
* H.L.C. de Graaf: De chauffeur uit Castricum die het transport uitvoert.
* De Rapporteur: Een ambtenaar van het Marktwezen.
* Bosse en Klaussen: Ambtenaren van de C.C.C.D. die assistentie verlenen.
* Handelaren/Klanten: Tuin, Huipen, Scheerman en Holthuysen (die maaltijden voor bedrijven verzorgt). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1942). In deze tijd was er sprake van een strikt distributiestelsel en prijsbeheersing om schaarste te managen en de zwarte markt tegen te gaan.

De C.C.C.D. (Centrale Crisis Controle Dienst) was een gevreesde instantie die toezag op de naleving van deze economische wetten. Transporten van voedsel van het platteland (zoals Heemskerk en Castricum) naar de grote steden werden streng gecontroleerd. De "vage" verklaringen van de chauffeur en het gebrek aan duidelijke afnemers duiden op pogingen om goederen buiten het officiële distributiekanaal om te verhandelen (zwarte handel), wat in deze periode streng werd bestraft met inbeslagname en boetes. De vermelding van een slager die warme maaltijden voor bedrijven verzorgt, is interessant omdat dit een legale manier was om grotere hoeveelheden voedsel te verwerken, die echter vaak als dekmantel voor illegale handel werd misbruikt.