Ambtelijk schrijven/rapport (klad of doorslag met handgeschreven correcties).
Origineel
Ambtelijk schrijven/rapport (klad of doorslag met handgeschreven correcties). 31 maart 1942. [Linksboven:]
Diefstal rijwiel
controleur
J.C.N. Helsloot
[Rechtsboven:]
A’dam, 31/3 1942
W.h.M.
[Rood stempel:] 3/2/517
31/3/42 48
[Hoofdtekst:]
Onder terugzending
van de met Uw kantbrief dd/ 24
dezer om advies ontvangen stukken
No 209 Z.M. 1942 heb ik de eer U
n.a.v. de op mijn brief v. 10
Maart jl. door U gestelde opmer-
kingen [doorgehaald: het volgende] te berichten,
dat Helsloot mij hieromtrent het
volgende heeft medegedeeld.
1º dat hij, toen hij van huis ging,
nog geen aandrang tot uri-
neren had, doch dat hij dit
onderweg kreeg; hij is woonachtig
in de 1e Oosterparkstraat en heeft op
het Twe. [Tweede] Bolplein van een urinoir
gebruik gemaakt. [In een rood kader en doorgehaald: (Toevallig had hij
voor hij weg ging een kopje koud water
gedronken!)]
2º de urinoir op het Twe. Bolplein
is een vierkanten betonnen in-
richting van waaruit men geen
uitzicht naar buiten heeft; boven-
dien [doorgehaald: was het] [erboven geschreven: gebeurde een en ander] des avonds om 9 uur
30 minuten en het was dien
avond buitengewoon donker.
[Rechtsonder:]
D.W. (?) [gevolgd door paraaf/teken] Het document is een ambtelijke correspondentie betreffende een onderzoek naar een gestolen fiets. De centrale figuur is controleur J.C.N. Helsloot. Het schrijven lijkt een reactie op nadere vragen over de bewegingen van Helsloot op de avond van het incident.
Helsloot geeft een gedetailleerde verklaring voor zijn aanwezigheid op een specifieke locatie (het Tweede Bolplein). Hij voert aan dat hij plotselinge hoge nood had en een urinoir moest bezoeken. De details over zijn woonplaats (1e Oosterparkstraat) en de route dienen waarschijnlijk om zijn aanwezigheid op die plek te legitimeren.
Interessant zijn de redactionele ingrepen:
* De opmerking over het drinken van een glas water is in rood omkaderd en doorgestreept, waarschijnlijk omdat dit als een te triviaal of niet-relevant detail werd beschouwd voor het officiële rapport.
* In punt 2 wordt benadrukt dat het urinoir een gesloten betonnen constructie is zonder uitzicht naar buiten, en dat het die avond (om 21:30 uur) erg donker was. Dit suggereert dat Helsloot wil verklaren waarom hij gedurende die tijd niets heeft kunnen zien van de diefstal of de dader(s). Het document dateert van maart 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een groot tekort aan vervoersmiddelen en was de diefstal van rijwielen een veelvoorkomend probleem. De politie en gemeentelijke diensten (zoals de afdeling waartoe deze 'controleur' behoorde) hanteerden strikte rapportagevormen.
De vermelding "W.h.M." en "Z.M." duidt mogelijk op een specifieke gemeentelijke afdeling in Amsterdam. Het feit dat er zo gedetailleerd wordt gerapporteerd over een toiletbezoek in een proces-verbaal over een fietsendiefstal, toont de bureaucratische nauwgezetheid aan waarmee alibi's en getuigenverklaringen in die tijd werden gecontroleerd. De "duisternis" waarnaar wordt verwezen (21:30 uur) hangt ook samen met de verplichte verduisteringsmaatregelen tijdens de oorlogsjaren. J.C.N. Helsloot Politie