Handgeschreven concept-brief/rapport. Amsterdam, 5 maart 1940. [Links boven in rood, doorstreept:] ~~5 doorsl~~
[In het midden:] Concept
[In rood:] M No. 8A/36/2
Machinale stempeling van betalingsbewijzen voor CM.

[Rechts boven:] A’dam 5 Maart 1940.
W.E.M.

Ten vervolge op mijn rapport d.d. 4 Januari jl. (No 8A/129/10/M) heb ik de eer U te berichten, dat ~~thans~~ een stelsel is ontworpen voor het ~~vroegere~~ gebruik van stempelmachines bij de inning van het op de CM ~~&~~ verschuldigde entreegeld. Bij dit stelsel zullen de bestaande ~~betalings-bonnen~~ en het knippen der bijbehoorende legitimatiekaarten kunnen te vervallen; ~~de~~ legitimatiekaarten, die voor twee jaren kunnen gelden – in plaats van voor één jaar zoals thans het geval is – komt een betalingskaart die hetzelfde nummer als de legitimatiekaart heeft en die in 12 ~~vakjes~~ vakken is ingedeeld. In elk vak kan een stempel-afdruk, hetzij voor een bepaalde week (~~.../..~~), hetzij voor een bepaalde maand (~~.../..~~) worden geplaatst. Is de betalingskaart “vol”, dan wordt een nieuwe uitgereikt zonder dat de legitimatiekaart behoeft te worden vernieuwd.

[Marginale notitie links, behorend bij de passage over de vakken:]
m.i. weglaten er zijn ook maandstempels à f 0.20.

[Onderaan het document:]
Voor dit stelsel is het noodig twee stempelmachines aan te ~~schaffen~~ ~~hetgeen~~ ten hoogste f 2000,- zal kosten. Aannemende, dat de machines ten minste 10 jaren kunnen worden gebruikt, bedragen de jaarlijksche kosten van rente ~~en~~, afschrijving en onderhoud (± f 250,-) f 300,-. Daartegenover staat, dat ~~het entreegeld op~~ het entreegeld op betere en snellere wijze kan worden geïnd, hetgeen ~~wellicht~~ de arbeidstijd van één controleur (loon rond f 1000,- per jaar) bespaart; verder ontstaat een besparing aan drukkosten (van bonnen en * Doel: De schrijver stelt een modernisering voor van het inningssysteem voor entreegelden. Het doel is efficiëntie: minder administratieve handelingen (geen bonnen meer knippen), langere geldigheid van legitimatiebewijzen en kostenbesparing op personeel en drukwerk.
* Stijl: Formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw ("heb ik de eer U te berichten").
* Wijzigingen: Het document is een werkconcept. Er zijn talloze doorstrepingen en tussenvoegingen die de gedachtegang van de auteur bij het verfijnen van het voorstel laten zien. Opvallend is de berekening van de 'return on investment': de investering van f 2000,- wordt afgezet tegen een jaarlijkse besparing op loon- en drukkosten. Dit document stamt uit de administratie van de NV Het Concertgebouw in Amsterdam (afgekort als CM, waarschijnlijk staand voor "Concert-Maatschappij" of gerelateerd aan de administratieve code). Het dateert van maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De initialen W.E.M. verwijzen zeer waarschijnlijk naar Willem E. Moquette, die destijds een centrale rol speelde in de zakelijke leiding van het Concertgebouw. Het document illustreert hoe een grote culturele instelling destijds bezig was met procesoptimalisatie en het beheersen van exploitatiekosten door middel van de nieuwste kantoortechnologie (stempelmachines). E. Moquette W.E.M.