Briefkaart (voorgedrukte *Briefkaart*)
Origineel
Briefkaart (voorgedrukte Briefkaart) Winnik-Barend, Plantage Kerklaan 57, Amsterdam (Linkerzijde - berichtgedeelte)
Th. Reus,
d.v.p. geboortedatum
van man opvra-
gen.
[Paraaf] 20/10 '42
AFZ.: Winnik-Barend
Pl. Kerklaan 57
(Rechterzijde - adresgedeelte)
WHN-LOTERIJ 1942
UW KANS 1 OP 3
[Afbeelding van een spaarvarken en loten]
[Poststempel: AMSTERDAM 22 X 1942 17-18]
[Postzegel: NEDERLAND 3 CENT]
12/11
Marktwesen
J. v. Galenstraat
Amsterdam
(Centraal over de kaart)
[Paarse stempel:] Nº 30/79/1 M. 1942 * Inhoud: Het betreft een kort zakelijk of administratief verzoek. De afzender vraagt aan een zekere heer (of afdeling) Th. Reus om de geboortedatum van een niet nader genoemde man op te vragen. De afkorting "d.v.p." staat waarschijnlijk voor "dringend verzoek per" of is een interne dienstcode.
* Administratieve context: De kaart is gericht aan "Marktwesen" aan de Jan van Galenstraat. Dit verwijst naar de gemeentelijke afdeling die toezicht hield op de markten (zoals de Centrale Markthallen). De grote paarse stempel ("Nº 30/79/1 M. 1942") en de handgeschreven datum "12/11" duiden op een officiële registratie bij ontvangst door een instantie.
* Propaganda: De poststempel is een reclame-uiting voor de Winterhulp Nederland (WHN), de nationaalsocialistische hulporganisatie die tijdens de bezetting de enige toegestane instelling voor maatschappelijk hulpverlening was. * Historische achtergrond: De kaart is verstuurd in het najaar van 1942, een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis waarin de deportaties van Joodse burgers uit Amsterdam in volle gang waren.
* Locatie en Personen: Het adres van de afzender, Plantage Kerklaan 57, lag in het hart van de Joodse buurt, tegenover dierentuin Artis. Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat op dit adres het echtpaar Salomon Winnik en Mietje Winnik-Barend woonde. Gezien de achternaam op de kaart ("Winnik-Barend") is dit bericht direct herleidbaar naar hen. Salomon en Mietje Winnik werden in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor.
* Betekenis: Verzoeken om officiële persoonsgegevens zoals geboortedata waren in deze periode vaak van cruciaal belang voor het invullen van formulieren voor werkvergunningen, vrijstellingen (Sperren) of andere pogingen om aan deportatie te ontkomen. Het feit dat dit via de afdeling Marktwesen liep, kan duiden op een arbeidsgerelateerde registratie. Winterhulp