Handgeschreven brief met een opgeplakt krantenknipsel of officieel uittreksel. 22 oktober 1940. S. Winnik-Barend (voorheen Wed. S. de Wilde-Barend). Gericht aan "Mijne Heeren", vermoedelijk een gemeentelijke instantie belast met markt- of ventvergunningen. [Handgeschreven deel]
Amsterdam, 22 Oct 1940
Mijne Heeren, m.v. [mogelijk afkorting voor ‘marktwezen’]
Bij deze bericht ik
U. dat Wed. S. de Wilde -
Barend is hertrouwd, zodat
zij thans Mev. S. Winnik -
Barend heet. Haar man heet
Isaak Winnik. Het adres blijft
Pl. Kerklaan 57.
Hoogachtend,
S. Winnik-Barend

[Gedrukte fragment]
Onder A van het Ventverbod vermeld in de vent- en opkoopersvergunningen wordt toegevoegd:
8^o . in de Camperstraat, op den Iepenweg en op het Iepenplein alsmede op den openbaren weg binnen een afstand van 25 meter van bovengenoemde wegen, behalve voor zoover betreft de Eerste, Tweede en Derde Oosterparkstraat, waar het venten en opkoopen is verboden tot 50 meter van de Camperstraat, den Iepenweg en het Iepenplein. De kern van de brief is een formele kennisgeving van een wijziging in de burgerlijke staat. Sara Barend, de weduwe van een heer De Wilde, meldt dat zij is hertrouwd met Isaak Winnik en dat haar achternaam hierdoor is gewijzigd. Het opgeplakte fragment over een wijziging in het "Ventverbod" (straatverkoopverbod) duidt erop dat de afzender of haar echtgenoot werkzaam was als straathandelaar of marktkoopman. De genoemde straten (Camperstraat, Iepenweg) liggen in Amsterdam-Oost, een gebied waar veel handel werd gedreven. De brief diende waarschijnlijk om de gegevens op een ventvergunning in overeenstemming te brengen met de nieuwe gezinssituatie. Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De namen Winnik en Barend zijn Joods, en het adres Plantage Kerklaan 57 ligt in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Uit historisch onderzoek (o.a. het Joods Monument) is bekend dat Isaak Winnik (geboren in 1888) inderdaad een marktkoopman was die op dit adres woonde.

In deze periode van de oorlog begon de bureaucratische registratie van de Joodse bevolking en hun economische middelen door de bezetter en het meewerkende ambtenarenapparaat aan scherpte te winnen. Hoewel de brief op zichzelf een alledaagse administratieve handeling lijkt, krijgt het binnen de context van de Holocaust een tragische lading: het documenteert de exacte verblijfplaats en identiteit van Joodse burgers vlak voordat de meer restrictieve anti-Joodse maatregelen en latere deportaties van kracht werden. S. Winnik S. de Wilde Marktwezen