Ambtsbericht / Rapport 19 september 1942 Controleur (ondertekend, mogelijk S. Velthuis) Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen R A P P O R T

Naar aanleiding van een schrijven van den heer J.van Rooijen,
waarnemend secretaris van de Eigen vervoerders Organisatie--
District-Noorholland.d.d 15 September 1942,waarin deze verzoekt
om nader advies betreffende een aanvrage van A.Boorsma.Jr,wonende
van Woustraat 162 alhier en zaakhoudende in perceel van Ostade 354
alhier, om een vergunning voor een [doorgehaald: persinstatatie] persgasinstallatie
voor zijn vrachtauto,heb ik een nader onderzoek ingesteld waarbij
het volgende is gebleken.
Boorsma is kleinhandelaar in aardappelen,
groenten en fruit.Uit het feit,dat buiten hemzelf nog drie knechts
in zijn zaak werkzaam zijn kan wel worden aangenomen,dat hij een [doorgehaald: k]
behoorlijke zaak heeft.Uit de bescheiden welke Boorsma mij ter [doorgehaald: inz]
inzge vertoonde,bleek mij,dat hij den eigenaar van een vrachtauto,
Ford 1931,welke genummerd is G.Z.1439,chassis No 3693845,is.
Met deze wagen,welke een laadvermogen heeft van 1500 k.g (Boorsma
verklaarde er ruimschoots 2500 k.g op te kunnen vervoeren),heeft
hij tot November 1940 gereden.Hij vertoonde mij ook nog een oude
toewijzing,waaruit bleek dat hij in de maand September 1940 de
beschikking heeft gehad over 50 liter benzine.Boorsma verklaarde
dat hij zijn vrachtauto uitsluitend voor zijn eigen zaak wilde
gebruiken,namelijk voor het vervoeren van zijn koopwaar van de
Centrale Markt naar zijn zaak in de van Ostadestraat.

                             Amsterdam 19 September 1942
                             Controleur,

Den Heer Bedrijfschef [Handtekening: S. Velthuis]
van het Marktwezen.

[Handgeschreven aantekeningen:]
Acc
21/9 - [onleesbaar]
TS Het document is een ambtelijk verslag waarin de levensvatbaarheid en noodzaak van een onderneming wordt getoetst. De centrale figuur is A. Boorsma Jr., een aardappel- en groentehandelaar gevestigd aan de Van Ostadestraat 354 (Amsterdam-Zuid).

Kernpunten uit het rapport:
* Economische status: De zaak wordt als "behoorlijk" omschreven omdat Boorsma drie personeelsleden ("knechts") in dienst heeft.
* Vervoersmiddel: Het betreft een Ford vrachtauto uit 1931 met kenteken G.Z.1439 (Noord-Hollandse provinciale nummerplaat). Opvallend is dat de eigenaar de auto zwaarder belast (2500 kg) dan het officiële laadvermogen (1500 kg).
* Schaarsche: Het rapport vermeldt dat de vrachtauto sinds november 1940 niet meer heeft gereden, waarschijnlijk door het gebrek aan brandstof na het uitbreken van de oorlog en de invoering van distributie.
* Oplossing: Boorsma vraagt een vergunning aan voor een persgasinstallatie. Dit was tijdens de bezettingsjaren een veelgebruikt alternatief voor vloeibare brandstoffen die door de bezetter waren gevorderd of gerantsoeneerd. Dit document stamt uit het derde jaar van de Duitse bezetting van Nederland (1942). In deze periode was er een nijpend tekort aan brandstoffen zoals benzine en diesel. Veel vrachtwagens werden daarom omgebouwd om op alternatieve energiebronnen te rijden, zoals houtgasgeneratoren of persgas (gecomprimeerd lichtgas).

De controle die hier wordt uitgevoerd, is typerend voor de bureaucratische controle op de voedseldistributie en transportcapaciteit. De "Centrale Markt" waar Boorsma naar verwijst, is de toenmalige groothandelsmarkt aan de Jan van Galenstraat. Voor een groenteman was het essentieel om eigen transport te hebben om de aanvoer van verse waren veilig te stellen. De handgeschreven krabbel "Acc" (Accoord) suggereert dat de controleur een positief advies gaf voor de vergunning.