Ambtelijke brief/memorandum. 19 maart 1942. Onbekend (vermoedelijk een directeur van een gemeentelijke marktdienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (“Alhier”). [Handgeschreven rechtsboven:] U. Nuhoff [?] ter kennisneming

VD/HG.

37/23/2 M.

19 Maart 1942.

Bewaking Centrale Markt
met politiehonden.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer voor het volgende Uw aandacht te vragen.
Den laatsten tijd verschaffen zich vele personen (waaronder ook kinderen) op onrechtmatige wijze toegang tot de Centrale Markt door overklimming van de afscheiding, welke rondom de Centrale Markt is aangebracht met het doel om zich goederen toe te eigenen, welke zich op deze markt bevinden. In verband met de uitgestrektheid van het terrein en het beperkte personeel, dat te mijner beschikking staat is het in de practijk niet doenlijk gebleken om tegen dit euvel met kracht op te treden. De laatste maanden bereiken mij dan ook vele klachten over diefstal van goederen van op de Centrale Markt gevestigde groothandelaren. Het is mede met het oog op den opslag van vatgroenten welke door toedoen van de Gemeente worden aangekocht noodzakelijk, dat de bewaking wordt uitgebreid, doch vooral, dat deze bewaking doeltreffend wordt. Zooals U bekend is, heb ik omtrent een en ander overleg gepleegd met het Hoofdbureau van Politie om te trachten voor dit bijzondere doel de beschikking te verkrijgen over een aantal agenten met politiehonden. Hiertegen blijken bezwaren te bestaan. Het is echter mogelijk gebleken om de onderhavige bewaking op te dragen aan een particuliere bewakingsmaatschappij: de Eerste Nachtveiligheidsdienst met afgerichte politiehonden, directeur A.v.d.Anker, Nieuwendammerdijk 23, alhier. Deze Maatschappij werd van de zijde der Politie aanbevolen.
De kosten der bewaking bedragen ƒ 0,70 per uur en per man + hond.
Voor een doeltreffende bewaking kan mijns inziens worden volstaan met 2 ploegen van 3 man, die elk hoogstens 10 uur dienstdoen. De markt is dan bewaakt van des morgens 4 uur tot des nachts 12 uur.
De kosten hiervan zullen dan dus bedragen per week 7(dagen) x 6(man) x 10(uur) à 0,70 = ƒ 294,- hoogstens.
Deze kosten zijn vrij hoog, doch zijn naar mijn meening voor het verkrijgen van een doeltreffende bescherming der op de Centrale Markt opgeslagen goederen, onvermijdelijk. * Kernprobleem: Er vindt op grote schaal diefstal plaats op de Centrale Markt in Amsterdam. De daders, waaronder opvallend genoeg ook kinderen, klimmen over de omheining. De huidige bewaking schiet tekort door de omvang van het terrein en een tekort aan personeel.
* Belang van de Gemeente: De diefstal raakt niet alleen de groothandelaren, maar ook de Gemeente zelf, die daar voorraden "vatgroenten" (geconserveerde groenten in vaten) heeft opgeslagen.
* Voorgestelde oplossing: Het inhuren van een extern bedrijf, de "Eerste Nachtveiligheidsdienst" uit Amsterdam-Noord, die gebruikmaakt van afgerichte politiehonden. De reguliere politie kan of wil zelf geen personeel en honden leveren.
* Kostenaspect: Er wordt een gedetailleerde begroting gemaakt waarbij de kosten uitkomen op 294 gulden per week. De auteur van de brief erkent dat dit een aanzienlijk bedrag is, maar acht het noodzakelijk gezien de ernst van de situatie. Dit document stamt uit maart 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De context van de oorlog is cruciaal voor het begrijpen van de inhoud:

1. Schaarste en distributie: In 1942 was de voedselvoorziening in Nederland al streng gerantsoeneerd. De Centrale Markt was het logistieke hart van de voedselstroom voor Amsterdam. Diefstal door burgers (en kinderen) was een direct gevolg van de toenemende honger en gebrek aan eerste levensbehoeften.
2. Vatgroenten: De overheid legde voorraden aan (zoals de genoemde vatgroenten) om de bevolking in de wintermaanden van voedsel te kunnen voorzien. Het beveiligen van deze strategische voorraden was een prioriteit voor de Wethouder voor de Levensmiddelen.
3. Inzet van honden: Het inzetten van honden tegen de eigen burgerbevolking (inclusief kinderen) illustreert de verharding van de maatschappij en de repressieve maatregelen die nodig werden geacht om de orde en de voedselvoorziening te handhaven onder het bezettingsregime.
4. Particuliere beveiliging: Het feit dat de politie het Hoofdbureau adviseert om een particulier bureau in te schakelen, kan duiden op een tekort aan politiepersoneel, aangezien veel agenten werden ingezet voor taken die door de bezetter werden opgelegd.