Zakelijke overeenkomst (contract). 15 maart 1942. Roosemans Visbedrijf.
Jac. Catskade 1
AMSTERDAM /W

Amsterdam, 15 Maart 1942.

No. 64

O V E R E E N K O M S T

Ondergetekenden:
A. Het Amsterdamse Visgrossiersbedrijf "de Combinatie", gevestigd te Amsterdam aan de Willem de Zwijgerlaan 22, hierbij gemachtigd door haar procuratiehouder L.Rooseman, hierna te noemen partij de Combinatie,
en
B. Ch.W.Willems, wonende te Amsterdam aan de John Franklinstraat 52, van beroep kleinhandelaar in vis, hierna te noemen partij Willems,
Komen hierbij uit vrije wil overeen.

1o. Partij de Combinatie verklaart hiermede op afroep verkocht te hebben aan partij Willems TIEN DUIZEN KILOGRAM vers gepelde garnalen, te leveren in kistjes van 2½ kg. netto inhoud.

2o. Partij Willems verklaart hiermede op afroep gekocht te hebben van partij de Combinatie TIEN DUIZEND KILOGRAM vers gepelde garnalen, te ontvangen in kistjes van 2½ kg. netto inhoud.

3o. De koopprijs welke door partij Willems aan partij de Combinatie dient te betalen is dienovereenkomstig de door den Gemachtigde voor de Prijzen vastgestelde maximum prijzen, welke geldig zijn voor grossiers op het tijdstip der afleveringen, en welke bij het tot stand komen dezer overeenkomst op Fl. 2.49 per kg. is gesteld.

4o. De afleveringen, c.q. afnemingen zullen geschieden gedurende het jaar 1942, en wel met dienverstande, dat per week minstens 250 kg. gepelde garnalen afgeleverd/afgenomen worden.

5o. Zo om de een of andere oorzaak, hetzij wegens "geen vangst der garnalenvissers" of wegens "verplichtingen uit andere hoofde", door partij de Combinatie geen 250 kg. in enige week geleverd kan worden, is deze partij niet gehouden om aan partij Willems eventueel geleden schade te vergoeden.

6o Eens per maand is partij Willems verplicht en wel op de laatste dag der maand, om de kooppenningen te voldoen over de in die maand ontvangen garnalen.

7o. Partij Willems verplicht zich de namen zijner cliënten, welke de gepelde garnalen doorgeleverd krijgen, alsmede de hoeveelheden dier doorleveringen aan partij de Combinatie bekend te maken, opdat toezicht gehouden kan worden, waar de doorleveringen uiteindelijk naar toegaan, terwijl het aan partij Willems uitdrukkelijk verboden is de in de Prijsbeschikkingen genoemde prijzen te overtreden, welke prijzen op gepelde garnalen van toepassing zijn, terwijl [doorgehaalde tekst: het eveneens aan partij Willems verboden is om tegen lageren prijzen af te leveren, een en ander om oneerlijke concurrentie tussen partij Willems en andere cliënten van partij de Combinatie te vermijden]

8o. Zo partij Willems in strijd handelt met artikel 7 dan komt deze overeenkomst te vervallen en zo partij Willems niet in staat blijkt om wekelijks minstens 250 kg. gepelde garnalen af * Taal en spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "kooppenningen", "dienovereenkomstig"). Opvallend is de typefout in artikel 1o ("TIEN DUIZEN" in plaats van "DUIZEND").
* Juridische inhoud: Het betreft een raamovereenkomst voor een grote hoeveelheid (10.000 kg) garnalen. Er is een strikte afnameplicht van 250 kg per week.
* Prijsbeheersing: De prijs staat niet vast, maar is gekoppeld aan de door de overheid vastgestelde maximumprijzen. Dit wijst op een strak gereguleerde markt.
* Controle en Toezicht: Artikel 7o is zeer opmerkelijk; de koper (Willems) moet zijn eigen klantenlijsten en verkoopvolumes openbaren aan de grossier. Dit duidt op een gedwongen transparantie in de distributieketen, waarschijnlijk om zwarte handel te voorkomen. De doorgehaalde passage in artikel 7o suggereert een discussie over prijsafspraken en onderlinge concurrentie. Dit document stamt uit maart 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economie stond in deze periode onder streng toezicht van de bezetter.

1. Voedselvoorziening en Distributie: Veel producten waren op de bon of onderworpen aan strikte prijsvoorschriften via de 'Gemachtigde voor de Prijzen'. Dit verklaart de verwijzing naar officiële prijsbeschikkingen in het contract.
2. Schaarsheid: De clausule over "geen vangst" of "verplichtingen uit andere hoofde" (artikel 5o) houdt rekening met de onzekere oorlogsomstandigheden, zoals vorderingen door de Wehrmacht of mijnengevaar op zee.
3. Economische controle: De verplichting om cliëntenlijsten te overhandigen (artikel 7o) past in het beeld van de bezettingsjaren, waarin de distributie van schaarse goederen (zoals eiwitrijk voedsel als garnalen) nauwlettend in de gaten werd gehouden door de autoriteiten om de legale markt te beschermen tegen de 'zwarte markt'.