Ambtseedige verklaring (proces-verbaal) 6 januari 1942 De Directie van het Marktwezen te Amsterdam [Linksboven, gestempeld/geschreven:]
Centrale Crisis Controledienst
afd. Spijsvetten & Visscherij
district I d

[Linksboven, diagonaal geschreven:]
Inschrijven

[Rechtsboven:]
Amsterdam 6 Jan 1942
No 46A / 12/1 M. 1942 13/1

[Midden rechts:]
Aan
De Directie v.h. Marktwezen
te Amsterdam

[Midden:]
Ambtseedige verklaring

[Body:]
Ondergetekende Huibregt Bom, wonende
Paramaribostr. 155 II te Amsterdam, contro-
leur Landbouwcrisiswet 1933, verklaart,
Op Maandag den 5 den Januari 1942 te
ongeveer 10 uur en 45 minuten, bevond
ik mij in mijn voormelde kwaliteit
op de Nieuwe Heerengracht ter hoogte van
perceel 211.
Op dien zelfden tijd en plaats, zag ik dat
daar een manspersoon een handkar voort-
duwde, waarop zich bevond een partij
Noordzeevisch en een partij zoetwatervisch
(voorn)
Nadat ik mij bekend had gemaakt
werd deze persoon door mij staande gehou-
den, die desgevraagd opgaf te zijn
Jacob Fransman
geboren 19 Mei 1890 te Amsterdam, wonende
Iepenweg 7 III te Amsterdam, van beroep
vischventer, en als zoodanig, ook inge-

[Einde pagina] * Inhoud: Het document betreft een proces-verbaal opgesteld door een controleur van de Centrale Crisis Controledienst (CCD). De controleur, Huibregt Bom, rapporteert dat hij op 5 januari 1942 op de Nieuwe Heerengracht een visventer heeft aangehouden.
* Betrokkene: De aangehouden persoon is Jacob Fransman, een 51-jarige visverkoper. Hij vervoerde op dat moment zowel Noordzeevis als zoetwatervis (voorn) op een handkar.
* Juridische basis: De controleur handelt in het kader van de Landbouwcrisiswet van 1933. Hoewel deze wet voor de oorlog werd ingevoerd om de landbouw te steunen, werd het apparaat tijdens de bezetting door de CCD gebruikt om de distributie en handel in schaarse goederen (zoals vis) strikt te controleren.
* Toestand document: Het handschrift is een duidelijk, ambtelijk cursievelijkschrift. De tekst breekt onderaan de pagina af midden in een zin ("ook inge-"). * Tweede Wereldoorlog en Bezetting: Dit document dateert uit januari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Crisis Controledienst speelde een cruciale rol in het opsporen van 'zwarte handel' en overtredingen van de distributieregels.
* Locatie: De Nieuwe Heerengracht 211 bevond zich in de Amsterdamse Jodenbuurt.
* Persoonlijke context: De naam Jacob Fransman (geboren 18-05-1890) komt voor in de archieven van de Jodenvervolging. Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat Jacob Fransman inderdaad op de Iepenweg 7-III woonde. Hij was een Joodse Amsterdammer die later in 1942 is gedeporteerd en vermoord in Auschwitz.
* Handhaving: In 1942 werden de regels voor Joodse marktkooplieden en straatventers steeds strenger. Dit rapport van de CCD kan de aanzet zijn geweest tot een boete, inbeslagname van de handelswaar, of erger, aangezien Joden op dat moment al grotendeels uit het openbare economische leven werden verdrongen. Marktwezen