Getypt ambtelijk verslag/correspondentie. 25 november 1942. Onbekend (geparafeerd vD/HB), vermoedelijk een hoofd van een gemeentelijke controledienst. [Handgeschreven notities bovenaan, deels onleesbaar:]
Maandag 26/11
H. Hebing (?)
A.v.D.
mr.

vD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

46a/321/116EM 3. 25 November 1942.

Straf Rooseman c.s.
inzake verkoop garnalen
buiten de verdeeling om.

In bijlage dezes heb ik de eer U afschriften over te leggen van resumé's en rapporten, betrekking hebbende op het dezerzijds nader ingestelde onderzoek betreffende den verkoop en koop van garnalen buiten de verdeeling om door L.Rooseman, Goedhart, Bonnier c.s.
Kort samengevat komt de inhoud van een en ander hierop neer, dat thans noch Goedhart, noch Bonnier zich de zaak duidelijk wetente herinneren, nog sterker, Bonnier, zoowel H. als C.zouden, naar zij beweren, niet weten, dat zij in begin September door 2 ambtenaren van mijn dienst(onbezoldigd-veldwachters) zijn gehoord! Zelfs beweren zij, dat zij deze ambtenaren nog nooit hebben gezien!
De algemeene indruk is, dat alle betrokken kooplieden de ware toedracht van de zaak trachten te verdoezelen en, doordat het nader onderzoek geruimen tijd later is ingesteld, gelegenheid hebben gehad om met elkaar ruggespraak te houden. Onze overtuiging is evenwel, dat Goedhart en H.Bonnier, die als groothandelaar compagnons zijn, de garnalen van Rooseman hebben gekocht en dat A.Goedhart en C.Bonnier deze garnalen aan het publiek hebben verkocht. Door een fout van contrôleur Felthuis is C.Bonnier zijn straf misgelopen. Vaststaat, dat Rooseman de hoofdschuldige is, daar de Chef-afslager Stam hem na- Dit document biedt een inkijk in de handhaving van de distributiewetten tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De belangrijkste punten uit het verslag zijn:
* Zwarte handel: Er is sprake van handel in garnalen buiten het officiële distributiesysteem om, wat in 1942 een ernstig economisch delict was.
* Obstructie van het onderzoek: De verdachten (de kooplieden Goedhart en Bonnier) plegen meineed of veinzen collectief geheugenverlies. Ze ontkennen zelfs de ambtenaren te kennen die hen eerder hebben verhoord.
* Vertragingstactieken: De rapporteur merkt op dat de verdachten door de trage voortgang van het onderzoek de tijd hebben gehad om hun verklaringen op elkaar af te stemmen ("ruggespraak").
* Procedurele fout: De tekst vermeldt expliciet dat één verdachte (C. Bonnier) de dans ontspringt door een fout van een controleur genaamd Felthuis.
* Hoofddader: L. Rooseman wordt aangewezen als de spil in het web, ondersteund door belastende informatie van de "Chef-afslager" Stam (wat duidt op een visserij-gerelateerde context, waarschijnlijk in een kustgemeente). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een bonnenstelsel. Handel "buiten de verdeling om" (zwarte handel) werd zwaar gestraft, omdat het de eerlijke verdeling van schaarse middelen ondermijnde. De genoemde "onbezoldigd-veldwachters" waren vaak lokale burgers die werden ingezet om toezicht te houden, maar die door de bevolking (en blijkbaar ook door deze kooplieden) niet altijd serieus werden genomen of zelfs openlijk werden tegengewerkt. Het document illustreert de spanning tussen de lokale bureaucratie die de regels probeerde te handhaven en de informele economie die ontstond door schaarste.