Ambtelijk advies / Brief 21 oktober 1942 (met stempels/aantekeningen van 22/10/42) [Linksboven in de marge:]
Vischverdeeling
straf
J. Velthuys

[Rechtsboven:]
A’dam, 21/10 1942
22/10/42 [paraaf]
W.h.M. [Wethouder van Marktwezen?]
46 A/321/120 c

[Hoofdtekst:]

Onder terugzending van
het nevens Uw kantbrief dd. 20
dezer om advies ontvangen stuk
No. 259 T.M. 1942 heb ik de eer U
te berichten, dat adressant door
den Bm. [Burgemeester] bij diens besluit v. gister
jl. No. 259 L.M. 42 voorloopig voor on-
bepaalden tijd is uitgesloten van de
vischverdeeling, wegens het op zijn
verkoopplaats op de markt Ten Kate-
straat achterhouden van een gedeelte
van zijn toewijzing gez. [gezouten] aal om
daarmee eenige van zijn vaste klanten
te bedienen.

Adressant geeft in zijn
brief het gepleegde feit volmondig
toe en waar zich overigens geen
nieuwe gezichtspunten voordoen,
kan ik geen vrijheid vinden U ver-
mindering of kwijtschelding der opge-
legde straf in overweging te geven.

Ik adviseer U mitsdien op het
onderhavige verzoek afwijzend te beschikken.

[Onderaan:]
SS. [paraaf] Het document is een ambtelijk advies aan de burgemeester (of een bevoegd wethouder) van Amsterdam. De kern van de zaak is de bestraffing van visboer J. Velthuys, die werkzaam was op de Ten Katemarkt. Velthuys werd gestraft omdat hij een deel van zijn toegewezen voorraad gezouten aal niet openlijk verkocht, maar apart hield voor zijn "vaste klanten".

In de context van de distributie en schaarste tijdens de bezettingsjaren werd dit gezien als een ernstige overtreding van de eerlijke verdeling. Velthuys was voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visvoorziening. Hoewel hij in een brief om clementie vroeg en het feit toegaf, adviseert de ambtenaar om het verzoek af te wijzen omdat er geen sprake is van nieuwe feiten of verzachtende omstandigheden. Dit document stamt uit oktober 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was er sprake van een strikt distributiesysteem voor voedsel en goederen. Producten zoals vis (in dit geval gezouten aal) werden via centrale toewijzingen aan marktkooplieden gegeven.

Het "voortrekken" van vaste klanten of het achterhouden van goederen (vaak met de bedoeling om deze tegen hogere prijzen op de zwarte markt te verkopen of simpelweg om gunsten te verlenen) werd door de bezettingsautoriteiten en de collaborerende gemeentelijke instanties hard aangepakt om het distributiesysteem in stand te houden. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was destijds een belangrijk distributiepunt voor de lokale bevolking. De straf – uitsluiting van de visverdeeling – betekende voor de ondernemer in feite een beroepsverbod.