Getypt rapport (pagina 5). Het openen van de kuilen vond plaats op 24 april 1942. - 5 -

de R.V. vergelijkt met die voor de buitentemperatuur, welke eveneens
als bijlage is toegevoegd. Gedurende den zeer strengen winter daalde
de R.V. zeer sterk, bij den Karsan-kuil tot 82% toe! De R.V. van den
Karsan-kuil schommelde overigens in hoofdzaak van 90-95%, die van den
Contrôle-kuil van 95-100%.
Inderdaad blijkt dus in den Karsan-kuil een lager R.V. te heer-
schen! Of dit een gevolg is van de Karsan-behandeling, of dat andere
factoren daarbij mede een rol spelen, is zonder meer niet uit te ma-
ken.
Het koolzuurgehalte in de kuilen bleek in den winter om en nabij 2%
te schommelen, zoowel bij I als II. Geheel soortgelijke gegevens wer-
den een jaar tevoren door Ir. van Hiele bij metingen in een iets
kleineren kuil, verkregen.

HET OPENEN VAN DE KUILEN vond plaats op 24 April 1942 in tegen-
woordigheid van vertegenwoordigers van verschillende Diensten, welke
belangstelling voor de resultaten toonden.
Met medewerking van den Heer C. Schoen van den Plantenziektenkun-
digen Dienst hebben wij op de sorteering van de aardappelen in beide
kuilen toezicht uitgeoefend en de weging uitgevoerd.
De Heer Dr. Ir. J. Doeksen, entomoloog aan het C.I.L.O. deed de
volgende entomologische waarnemingen:
In beide kuilen mieren.
In den Karsan-kuil verder geen bijzonderheden. Slechts enkele
Collembola (springstaarten).
In den kuil zonder Karsan:
Vrij véél Collembola (Collembola zijn aan een vochtige omgeving gebon-
den).
In den contrôle-kuil verder: mijten en vliegen-larven.
Bij het openen van de kuilen was te constateeren, dat er in den
contrôle-kuil vraat was opgetreden, zeer vermoedelijk door een woel-
rat en/of muizen. Het stroo van het dek aan de Zuidzijde was op ver-
scheidene plaatsen verpulverd, terwijl uit den O-kop naar schatting
enkele kg aardappelen waren verdwenen, of nog gedeeltelijk aangevreten
waren blijven liggen.
Hoewel wij de aardappelen bij aanvang nauwkeurig hadden gewogen,
was het ons hierdoor niet meer mogelijk, een eventueel verschil in * Wetenschappelijke waarnemingen: De focus ligt op de Relatieve Vochtigheid (R.V.), het koolzuurgehalte en de aanwezigheid van insecten en ongedierte. De Karsan-behandeling lijkt te resulteren in een lagere luchtvochtigheid.
* Entomologie: Er wordt een direct verband gelegd tussen de hogere vochtigheid in de controle-kuil en de aanwezigheid van grotere aantallen springstaarten (Collembola).
* Methodologische problemen: De onderzoekers merken op dat precieze metingen van gewichtsverlies bemoeilijkt zijn door schade van knaagdieren (woelrat/muizen) in de controle-kuil.
* Terminologie: "O-kop" refereert waarschijnlijk aan de oostzijde van de kuil. "Karsan" was mogelijk een commerciële merknaam voor een conserveringsmiddel of ontsmettingsmiddel voor aardappelen. Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog (1942). In die tijd was voedselvoorziening en het voorkomen van bederf van strategisch belang voor Nederland. Instituten zoals de Plantenziektenkundige Dienst en het C.I.L.O. in Wageningen deden intensief onderzoek naar betere bewaarmethoden. De kuilmethode was destijds de standaard voor het overwinteren van aardappelen op het land. De tekst hanteert de toen gangbare spelling (zoals "den", "zoowel", "constateeren"). Dit soort verslagen vormde de basis voor de modernisering van de Nederlandse akkerbouw na de oorlog.