Handgeschreven verzoekschrift / brief. 3 maart 1942. H. de Haan, Laurierstraat 29 huis, Amsterdam. Onbekende instantie (vermoedelijk de marktmeester of een gemeentelijke afdeling belast met vergunningen). Er staat een aantekening bovenin: "M.H. Broese". Nº 53/27/ M. 1942 4/3
Amsterdam 3/3/42
M.H. Broese [in ander handschrift]

M.H.

Ondergeteekende zou
gaarne een kaart van Uw
willen hebben, om op de markt
te komen als aardappel kruier.
Ik heb al klanten, waarvoor
ik kan rijden, dus heb er wel
haast mee daar ik ze anders
misschien weer kwijt zou raken.
Ik heb aardappelen gelost, maar
aangezien het op heden niets
meer op levert ben ik genoot-
zaakt wat anders te beginnen,
daar ik alle dagen met zijn
achten aan tafel zit dus is
er wekelijks wel wat noodig.
Nu wil ik op een eerlijke manier
zoo mijn weekgeld verdienen
voor mijn huishouding.
Inmiddels mijn dank.

Hoogachtend, H. de Haan.
Laurierstraat 29 huis
Amsterdam. * Onderwerp: Een formeel verzoek voor een werkvergunning ("kaart") om als aardappelkruier op de markt te mogen werken.
* Argumentatie: De schrijver voert drie hoofdredenen aan voor zijn verzoek:
1. Continuïteit: Hij heeft al klanten en is bang deze te verliezen als hij niet snel over de juiste papieren beschikt.
2. Veranderde omstandigheden: Zijn eerdere werk (het lossen van aardappelen) levert momenteel onvoldoende op.
3. Gezinssituatie: Hij heeft de zorg voor een groot gezin ("met zijn achten aan tafel"), wat een stabiel weekinkomen noodzakelijk maakt.
* Toon: De brief is nederig ("Ondergeteekende", "Hoogachtend") maar ook dringend. De nadruk op een "eerlijke manier" geld willen verdienen suggereert een sterke arbeidsethos, maar kan ook een subtiele verwijzing zijn naar de zwarte handel die destijds welig tierde.
* Schrift: Een duidelijk, geoefend handschrift in de stijl van het midden van de 20e eeuw. Dit document stamt uit maart 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren zwaar door schaarste en distributie. Voor een arbeidersgezin in de Jordaan (Laurierstraat) was het dagelijks rondkomen een grote uitdaging, zeker met acht personen.

Aardappelen waren het basisvoedsel bij uitstek tijdens de oorlog. De handel en het transport daarvan op de Amsterdamse markten waren strikt gereguleerd met vergunningen. Een "aardappelkruier" was een sjouwer die met een handkar of kruiwagen de aardappelen vervoerde tussen de schepen, pakhuizen en de marktkooplieden. Zonder officiële kaart was het verboden dit werk uit te oefenen. De brief toont de persoonlijke strijd van een gezinshoofd om binnen de legale kaders te overleven in crisistijd.