Dagrapport Marktwezen Amsterdam. 8 december 1942. Controleur C. L. J. Kak. De Heer Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM
Controleur: C. L. J. Kak.
DAGRAPPORT van Dinsdag 8 December 1942.

[Stempels linksboven:]
№ 72/16/1
M. 1942 21/12

Aan den Heer Inspecteur
Marktwezen - Amsterdam

Ingevolge Uw opdracht, controleer ik reeds eenige dagen door den geheelen Stad en speciaal omtrek Damrak, betreffende verkoop koek zonder bon. In omgeving Damrak heb ik nog geen koekventers aangetroffen, wel trof ik in de Beurspassage en op de Zeedijk, vischventers aan met pakjes gezouten visch of sprot, ook in de Molikstraat snapte ik er een.

Ik heb van deze gevallen proces-verbaal opgemaakt, betreffende het venten zonder vergunning en daarna doorgegeven aan den Heer Bircken van de C. C. D.

Ook trof ik onder de tunnel van den Beukenweg - Molikstraat een venter aan, zonder vergunning, met koek zonder bon. Ik heb ook tegen deze man p.v.b. opgemaakt.

De Keuringsdienst van Waren heeft inmiddels aan den Heer de Vries op het Hoofdkantoor telefonisch medegedeeld, dat zij het de zaak, betreffende kwaliteit van koek zonder bon, wel zelfstandig zullen bekijken.

Ik zal doorgaan des middags met controle in burger door den geheelen stad en mij volle aandacht aan een en ander schenken.

De Controleur
C. L. J. Kak.

[Kantlijn links, handgeschreven:]
Doorgaan met controle.
Gezien 11-12-'42
[Handtekening]

[Voetnoot:]
Ventverordening model 15. 10.000-1-'37-388 * Toezicht en Handhaving: Het rapport toont de actieve handhaving van de distributiewetten tijdens de bezetting. Controleurs patrouilleerden niet alleen in uniform, maar ook 'in burger' (undercover) om illegale handel op te sporen.
* Samenwerking tussen instanties: De tekst illustreert de korte lijnen tussen het Marktwezen, de Crisis Controle Dienst (CCD) – verantwoordelijk voor het bestrijden van de zwarte markt – en de Keuringsdienst van Waren.
* Producten: De focus ligt op 'koek' (waarschijnlijk ontbijtkoek of vergelijkbare houdbare waren), die tijdens de schaarste in de oorlog alleen op de bon verkrijgbaar was. Daarnaast is er sprake van illegale visverkoop (gezouten visch/sprot).
* Locaties: De genoemde locaties (Damrak, Beurspassage, Zeedijk, Beukenweg) waren bekende plekken voor straathandel in Amsterdam. Dit document stamt uit december 1942, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in Nederland toenam en het distributiesysteem steeds strenger werd. De verkoop van goederen 'zonder bon' was een economisch delict dat zwaar werd bestraft, omdat het de officiële rantsoenering ondermijnde. Ambtenaren van het Marktwezen speelden een cruciale rol in het reguleren van de schaarse middelen en het bestrijden van de zwarte handel op straatniveau. De verwijzing naar de C.C.D. is veelzeggend; deze dienst was berucht om zijn strenge optreden tegen prijsopdrijving en illegale handel.