Officieel schrijven / Ziekenhuisverklaring. 7 april 1942 (met latere aantekening van 29 april 1942). NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 7 April 1942
GD
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen
brief aan te halen.

[Paars stempel: Nº 86/18/1 M. 1942 29/4]

Ondergeteehende verklaart, dat de heer
Hartog Arbeid, wonende Pres.Brandstraat 30 III,
sinds 23 Maart 1942 in bovengeno emd ziekenhuis
wordt verpleegd.

De behandelend geneesheer,
[Handtekening]
J. Adler.

[Handgeschreven tekst onderaan:]
Opbergen; A. komt over enkele
dagen uit het zieken-
huis en zal zich dan
laten inschrijven voor
een vaste plaats v.d.
Joubertstraat
[Initialen] 29/4/42

[Onderaan links gedrukt:]
JL. 10.000-11-'40 * Inhoud: Het document dient als bewijs dat Hartog Arbeid sinds 23 maart 1942 is opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis. Hij woonde op dat moment in de President Brandstraat 30, driehoog, in de Transvaalbuurt in Amsterdam.
* Betrokkenen: De verklaring is ondertekend door de behandelend arts J. Adler. Dit was hoogstwaarschijnlijk Dr. Jakob Adler, een Joodse arts verbonden aan het ziekenhuis.
* Administratie: Het grote paarse stempel met de "M" (mogelijk van Maatschappelijk Hulpbetoon) en het nummer 86/18/1 duiden op een dossierregistratie door een (gemeentelijke) instantie of de Joodse Raad.
* Handgeschreven toevoeging: Op 29 april 1942 is genoteerd dat de heer Arbeid (A.) bijna uit het ziekenhuis wordt ontslagen. Hij moet zich dan laten inschrijven voor een "vaste plaats v.d. Joubertstraat". Dit verwijst naar het distributiekantoor of een bureau van de Joodse Raad in de Joubertstraat, waar Joodse burgers zich moesten melden voor werkverruiming of huisvestingszaken. Dit document stamt uit een kritieke periode in de Tweede Wereldoorlog. In april 1942 was de systematische vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam in volle gang. Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis was een cruciale instelling voor de Joodse gemeenschap, maar stond onder streng toezicht van de bezetter.

De vermelding van de "vaste plaats" in de Joubertstraat is wrang in historisch perspectief. Hartog Arbeid was een diamantbewerker. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat hij ruim een jaar na dit document, op 4 juni 1943, in vernietigingskamp Sobibor is vermoord. Dit document legt een moment vast waarop hij, ondanks ziekte en de beperkingen van de bezetting, nog probeerde zijn administratieve zaken op orde te krijgen in een steeds vijandiger wordende stad. J. Adler N. Keizersgracht