Getypte brief/memo (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte brief/memo (doorslag op dun papier). 12 november 1942 (hoofddatum), 18 oktober 1942 (onderaan vermeld). [Handgeschreven in rood potlood, onderstreept:] Verzonden 12/11
[Handgeschreven in rood potlood:] J.w.p. 2x
den Heer M.Nunes Vaz,
Gerard Doustraat 202,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 14.
103/175/2 M.
12 November 1942.
Gaaspstraat.
Vrijstelling betaling
Marktgeld:
Tegoed: f 0,60.
===============
Gaaspstraat
18 October 1942
------- Dit document is een administratieve kennisgeving gericht aan de heer Maurits Nunes Vaz. De kern van de boodschap is een vrijstelling voor het betalen van marktgeld voor een standplaats in de Gaaspstraat, met een vermelding van een tegoed van 0,60 gulden.
De brief is gedateerd op 12 november 1942, maar verwijst onderaan ook naar 18 oktober 1942, waarschijnlijk de datum waarop de beslissing werd genomen of de betreffende marktperiode. De handgeschreven notitie "Verzonden 12/11" bevestigt de verzending op de dag van de datering. De aanduiding "Wijk 14" verwijst naar de administratieve indeling van Amsterdam in die tijd. Dit ogenschijnlijk banale administratieve document krijgt een beladen betekenis tegen de achtergrond van de Duitse bezetting van Nederland.
- Joodse Markten: De "Gaaspstraat" was de locatie van een van de specifieke "Joodse markten" in Amsterdam. Vanaf september 1941 mochten Joden op last van de bezetter alleen nog maar handel drijven en inkopen doen op speciaal daarvoor aangewezen markten.
- De geadresseerde: De familie Nunes Vaz was een bekende Joods-Portugese familie in Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat Maurits Nunes Vaz (geboren in 1891) ten tijde van deze brief op de Gerard Doustraat 202 woonde. Hij was koopman van beroep.
- Tijdsgeest: In november 1942 waren de grootschalige deportaties van Joden vanuit Amsterdam naar doorgangskamp Westerbork en de vernietigingskampen in het oosten al in volle gang. Het feit dat de gemeentelijke bureaucreatie nog correspondentie voerde over een bedrag van 60 cent marktgeld, terwijl de Joodse bevolking stelselmatig werd weggevoerd, illustreert de kille doorloop van de administratieve machine tijdens de Holocaust. Maurits Nunes Vaz en zijn gezin werden in 1943 in Sobibor vermoord.