Archief 745
Inventaris 745-394
Pagina 371
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

November 1942 (gebaseerd op stempels en kantlijnaantekeningen). Aan: Directeur van het Marktwezen te Amsterdam.

Origineel

Handgeschreven brief (verzoekschrift). November 1942 (gebaseerd op stempels en kantlijnaantekeningen). Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel linksboven]: N$\underline{o}$ 103/176/1
[Stempel midden]: M. 1942 9/11
[Handgeschreven rechtsboven]: [onleesbaar] mrp 9/11

Mijn W. E. D Heer Directeur van het
Marktwezen te Amsterdam.
Hiermede bericht ik u met een
zeer verheugde stemming een
markplaats te mogen aanvragen,
daar ik en mijn colega in de
groenten bewegen staan in geschreve
aan de Joodsche raad en natuurlijk
gespert zijn zoo vraag ik beleefd
een plaats in de Gaaspstraat) te
[tussenvoegsel]: of Joubertstraat
mogen in nemen met mij colega.
Hiermede onderteken ik onze namen
[doorgestreept] Emanuel Rootveldt
[Aantekening linker kantlijn]: oproepen 11-11-42 [paraaf]
Danie Theronstraat 24 II Etage
[Aantekening linker kantlijn]: p 16/11 42 9.30
Levie Roet
Danie Theronstraat 24 I Etage

Bij voorbaat onze hartelijke
dank
Erkennings N$\underline{o}$ 37862 van de groente
Rootveldt
erkennings N$\underline{o}$ 2946 van Roet van de groente

[Onderaan midden]: - z o z - * Taal en toon: De brief is geschreven in een eerbiedige, maar grammaticaal gebrekkige stijl (bijv. "markplaats", "colega", "in geschreve"). De schrijver opent met een opvallende "zeer verheugde stemming", wat waarschijnlijk duidt op de opluchting over de verkregen status.
* Kernbegrippen:
* "In de groenten bewegen": Een vakterm voor het handelen in groenten.
* "Joodsche Raad": Het door de bezetter ingestelde bestuursorgaan voor de Joodse gemeenschap.
* "Gespert" (Gesperrt): Dit is de cruciale term in de brief. Het betekent dat de aanvragers een (tijdelijke) vrijstelling van deportatie hadden gekregen, een zogenaamde 'Sperre'.
* Locaties: De genoemde Gaaspstraat en Joubertstraat waren locaties van specifieke markten voor Joden, ingesteld door de bezetter nadat Joden van de reguliere markten waren verbannen.
* Administratieve verwerking: De kantlijnaantekeningen ("oproepen 11-11-42") tonen aan dat de aanvraag direct in behandeling werd genomen door de gemeentelijke instantie. Dit document stamt uit november 1942, een periode waarin de deportaties van Joden uit Amsterdam in volle gang waren. Voor Joodse Amsterdammers was het verkrijgen van een werkvergunning of een 'Sperre' via de Joodse Raad letterlijk een zaak van leven of dood. De "verheugde stemming" van de briefschrijver moet in dit licht worden gezien: de toewijzing van een marktplaats op een van de Joodse markten bood niet alleen een inkomen, maar vooral een legitimatie om (voorlopig) in Amsterdam te mogen blijven.

Beide locaties (Gaaspstraat in de Rivierenbuurt en Joubertstraat in de Transvaalbuurt) waren in 1941 aangewezen als 'Joodsche markten'. De Danie Theronstraat, waar de afzenders woonden, lag in de Transvaalbuurt, een wijk die door de bezetter was aangewezen als onderdeel van het 'Judenviertel'. Ondanks de 'Sperre' die hier wordt genoemd, zijn de meeste mensen met een dergelijke status in de loop van 1943 alsnog gedeporteerd.

Samenvatting

  • Taal en toon: De brief is geschreven in een eerbiedige, maar grammaticaal gebrekkige stijl (bijv. "markplaats", "colega", "in geschreve"). De schrijver opent met een opvallende "zeer verheugde stemming", wat waarschijnlijk duidt op de opluchting over de verkregen status.
  • Kernbegrippen:
    • "In de groenten bewegen": Een vakterm voor het handelen in groenten.
    • "Joodsche Raad": Het door de bezetter ingestelde bestuursorgaan voor de Joodse gemeenschap.
    • "Gespert" (Gesperrt): Dit is de cruciale term in de brief. Het betekent dat de aanvragers een (tijdelijke) vrijstelling van deportatie hadden gekregen, een zogenaamde 'Sperre'.
  • Locaties: De genoemde Gaaspstraat en Joubertstraat waren locaties van specifieke markten voor Joden, ingesteld door de bezetter nadat Joden van de reguliere markten waren verbannen.
  • Administratieve verwerking: De kantlijnaantekeningen ("oproepen 11-11-42") tonen aan dat de aanvraag direct in behandeling werd genomen door de gemeentelijke instantie.

Historische Context

Dit document stamt uit november 1942, een periode waarin de deportaties van Joden uit Amsterdam in volle gang waren. Voor Joodse Amsterdammers was het verkrijgen van een werkvergunning of een 'Sperre' via de Joodse Raad letterlijk een zaak van leven of dood. De "verheugde stemming" van de briefschrijver moet in dit licht worden gezien: de toewijzing van een marktplaats op een van de Joodse markten bood niet alleen een inkomen, maar vooral een legitimatie om (voorlopig) in Amsterdam te mogen blijven.

Beide locaties (Gaaspstraat in de Rivierenbuurt en Joubertstraat in de Transvaalbuurt) waren in 1941 aangewezen als 'Joodsche markten'. De Danie Theronstraat, waar de afzenders woonden, lag in de Transvaalbuurt, een wijk die door de bezetter was aangewezen als onderdeel van het 'Judenviertel'. Ondanks de 'Sperre' die hier wordt genoemd, zijn de meeste mensen met een dergelijke status in de loop van 1943 alsnog gedeporteerd.

Kooplieden in dit dossier 100

Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 80.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 76.00
Alicanten en Gros Maroc Waterlooplein " 72.--
Elisabeth Gobets - van Brink Waterlooplein " 14.40
ANDIJVIE (Glas). Waterlooplein " 24.00
ANDIJVIE (GLAS) Waterlooplein " 20.80
ANDIJVIE (GLAS). Waterlooplein " 26.40
B 51-200 gram ongewasschen Waterlooplein
BOSPEEN (GLAS). Waterlooplein " 24.00
GLASKOOLRABI (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
GLASKOOLRABI. (2-4 cm. Ø) Waterlooplein
L. Blitz Waterlooplein " 24.--
J. Renz. Waterlooplein " 26.00
J. Renz. Waterlooplein " 25.00
J. Renz. Waterlooplein f. 31.--
J. Renz. Waterlooplein f. 35.50
J. Renz. Waterlooplein f.32.50
I boven 20 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 25.60
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm. ø Waterlooplein
I boven 7 cm.ø Waterlooplein
I boven 7 cm. Ø Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51 - 200 gram, ongewasschen Waterlooplein
II 51-200 gram, ongewasschen Waterlooplein
III " 10-16 cm. over den kop gemeten Waterlooplein " 12.80
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6