Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.
Origineel
Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen. 12 januari 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Aardappelvoorziening of het Bureau Voedselvoorziening). Den Heer Burgemeester van Amsterdam. [Rode pen, linksboven:]
Verzonden 12/1
[Rode pen, middenboven:]
Weth [W.]
AVD
[Rechtsboven:]
SV
[Getypt:]
den Heer Burgemeester
van Amsterdam,
Raadhuis,
A L H I E R.
2a/3/1 MC.
12 Januari 1943.
Naar aanleiding van den brief van Uw Secretaris d.d. 2 April j.l. (No. P.S.B.) en ten vervolge op mijn brief d.d. 30 December jl. (no. a2a/14/39 M), heb ik de eer U onderstaand een opgave te doen toekomen van den aardappelvoorraad te Amsterdam op 2 Januari jl.; de aanvoer in de week van 4 Januari 1943 tot en met 9 Januari 1943; de aflevering aan kleinhandel en instellingen in deze week en de boekvoorraad op 9 Januari 1943.
De Directeur,
[Tabel getypt:]
Voorraad op 2 Januari 1943: 367.897 hl
Aanvoer week 4 Januari - 9 Januari 1943: 41.849 "
[Tussenstreep]
409.746 hl
Aflevering week 4 Januari 1943 - 9 Januari 1943: 61.548 "
[Tussenstreep]
Voorraad op 9 Januari 1943 des avonds: 348.198 hl
[Dubbele onderstreping]
[Handgeschreven toevoeging onderaan, blauwe/zwarte inkt:]
[Linkermarge:] 2a/3/2
Voorraad 9/1: 348.198 hl.
Aanvoer 11-16/1: 6.417 hl.
[Tussenstreep]
354.615
Aflevering id. [idem]: 54.915 hl.
[Tussenstreep]
Voorraad 16/1: 299.700 hl
[Dubbele onderstreping] Dit document is een kwantitatieve rapportage over de aardappelvoorraad in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is een typisch voorbeeld van de bureaucratische nauwgezetheid waarmee de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren werd beheerd.
De directeur rapporteert de mutaties in hectoliters (hl). De berekening in de getypte tekst loopt tot en met 9 januari 1943. Interessant is dat de ambtenaar die het stuk behandelde, met de hand de cijfers van de week daarna (11 t/m 16 januari) al heeft toegevoegd. Hieruit blijkt een scherpe daling van de voorraad: waar er op 2 januari nog ruim 367.000 hl was, is dit op 16 januari gedaald tot minder dan 300.000 hl, mede doordat de aanvoer in die laatste week (6.417 hl) veel lager was dan de aflevering (54.915 hl). De brief is gedateerd op 12 januari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Voedselvoorziening was op dat moment een kritieke taak van het gemeentebestuur. De afkorting "Weth AVD" bovenin verwijst zeer waarschijnlijk naar W.F. van Dam, de nationaalsocialistische (NSB) wethouder die door de bezetter was aangesteld en onder andere verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening in Amsterdam.
De noodzaak voor dergelijke gedetailleerde wekelijkse rapportages kwam voort uit de toenemende schaarste en het distributiesysteem. Amsterdam moest grote hoeveelheden aardappelen (het basisvoedsel bij uitstek) opslaan en distribueren naar winkels en instellingen (zoals ziekenhuizen en gaarkeukens) om de bevolking van de minimale rantsoenen te voorzien. De brief toont de administratieve realiteit achter de honger en de rantsoenering.