1 september 1943. No. 1/13/1 M. 1943 2/9

Nederlandsch Instituut voor Efficiency
Afdeeling Amsterdam

Amsterdam, 1 September 1943
Raadhuis, Kr. 48a.

Aan de leden.

1. Het voordrachtenprogramma voor het komende seizoen is gedeeltelijk als volgt vastgelegd (wijzigingen voorbehouden).

   7 October: Ir. V.W. van Gogh, raadgev. ingenieur, spreekt over "Ervaringen der laatste jaren over bedrijfsorganisatie (werk aan de band, de menschelijke factor e.d.)".
   4 November: Ir. C. Hijner, raadgev. ingenieur, spreekt over "Eenige strijdpunten bij de functieverdeeling in de fabricage".
   2 December: de Heer L. Meertens, adviseur voor commercieele bedrijfsorganisatie, spreekt over "De rayon-indeeling en de grootte van den verkoopsstaf".
   6 Januari: Dr. Ir. C.L.M. Kerkhoven, adviseerend bedrijfsrationalisator, spreekt over "De economie van den menschelijken arbeid".

   Verder is de toezegging ontvangen, het rapport van de Studiegroep voor Kantoorgebouwen op een der maandelijksche vergaderingen te doen behandelen en in discussie te brengen.
   Ingeval een inspringen wenschelijk is, kan nog Ir. C.J. de Bergh, adj. Bedrijfseconomisch Adviseur der gemeente Amsterdam, spreken over "De samenhang van bedrijfsorganisatorische maatregelen, gezien uit het standpunt van den bedrijfsleider".
   De overige der 8 spreekbeurten zijn opengehouden ten einde actueel wordende onderwerpen te kunnen doen behandelen.

   De eerste excursie zal worden gehouden op Donderdag 30 September a.s. naar het Veiligheidsmuseum, alwaar de Directeur, Ir. R.A. Gorter, een inleiding aan den rondgang zal doen voorafgaan.

2. Door loting zijn de Heeren Ir. H.C. King en H. van der Laan aangewezen voor de jaarlijksche aftreding van twee bestuursleden. Zij zijn terstond herkiesbaar. Als tegencandidaten beveelt het bestuur aan:
   voor Ir. H.C. King: Dr. F.A. Menalda, Directiesecretaris van het Magazijn "De Bijenkorf"
   voor den Heer H. van der Laan: den Heer H. Weidema, Directeur van Bührmann's Papiergroothandel, N.V.

--- Dit document is een officiële mededeling aan de leden van de Amsterdamse afdeling van het Nederlandsch Instituut voor Efficiency (NIVE). De inhoud richt zich op de professionele planning voor het verenigingsjaar 1943-1944.

Kernpunten:
* Professionalisering: De onderwerpen van de lezingen (lopende bandwerk, functieverdeling, verkooporganisatie en arbeidseconomie) tonen de focus op moderne managementtechnieken en rationalisatie, zelfs midden in de oorlog.
* Sprekers: Er verschijnen prominente figuren uit de toenmalige wereld van de bedrijfsorganisatie, waaronder Ir. V.W. van Gogh (de neef van de schilder en een pionier in de organisatieleer).
* Bestuurlijke zaken: De tweede helft van het document behandelt de formele kant van de vereniging: de periodieke aftreding en (her)verkiezing van bestuursleden, waarbij kandidaten uit grote ondernemingen zoals De Bijenkorf en Bührmann worden voorgedragen.
* Locatie: Opvallend is dat de afdeling kantoor hield in het Amsterdamsche Raadhuis (kamer 48a), wat duidt op een nauwe band met het gemeentebestuur.

--- Historische Context:
Het document dateert van september 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. Ondanks de oorlogssituatie en de beperkingen die de bezetter oplegde, bleven professionele organisaties zoals het NIVE functioneren. De focus op 'efficiency' en 'rationalisatie' sloot aan bij de bredere Europese trend van industriële modernisering, die overigens ook door de Duitse bezetter werd gestimuleerd voor de eigen oorlogseconomie, hoewel dit document een puur civiel-technisch karakter lijkt te hebben.

Het NIVE:
Het Nederlandsch Instituut voor Efficiency (opgericht in 1925) speelde een cruciale rol in de verspreiding van het 'Scientific Management' (Taylorisme) in Nederland. De hier genoemde onderwerpen, zoals "werk aan de band", waren destijds moderne concepten die de overgang markeerden van ambachtelijke productie naar grootschalige industriële processen.

Personen:
* Ir. V.W. van Gogh (1890–1978): Bekend als 'de Ingenieur'. Hij was een van de grondleggers van de organisatieleer in Nederland en speelde een grote rol bij het behoud van de kunstcollectie van zijn oom.
* Dr. F.A. Menalda: Een belangrijk figuur binnen de directie van De Bijenkorf, een bedrijf dat destijds vooropliep in moderne retailmanagement en personeelsbeleid. C. Hijner C.J. de Bergh C.L.M. Kerkhoven F.A. Menalda H. Weidema H.C. King L. Meertens R.A. Gorter V.W. van Gogh Gemeente Amsterdam