Getypte brief met handgeschreven archiefkenmerken. 7 juli 1943. F.C. v.d. Berg, Amstelveenscheweg 181 II, Amsterdam. 21/37/1

Amsterdam, 7 Juli 1943

No. 547 L.M. 1943 13/7

Volksgenoot.

Ten einde raad wend ik mij tot U met de navolgende onderwerpen als zijnde aangelegenheden, welke naar ik meen onder Uw beheer ressorteeren.

I. Mijn zoon F.G.v.d.Berg, bursaal aan de Technische Hoogeschool te Delft, die o.a. de loyaliteitsverklaring heeft onderteekend, heeft op 9 November 1942 een aanvraag ingediend voor een schoenenbon (stamkaart o2566). In Februari en in Mei werd door hem bij den Distributiedienst geinformeerd of de toewijzing voor een schoenenbon spoedig kon worden verwacht. De resp. antwoorden luiden het kon nog wel $\pm$ ½ jaar duren. Op de aanvraag werd ingevuld, dat hij twee paar schoenen had, waarvan 1 paar nog kone worden gerepareerd, Thans is ook het gerepareerde paar versleten en bezit hij, practisch geen behoorlijke schoenen meer. Het gevolg is dat hij eigenlijk niet meer op straat kon en de Hoogeschool (laboratorium niet meer zal kunnen bezoeken) treinstudent(. Beleefd verzoek ik U tusschenkomst voor toewijzing op zeer korten termijn van een schoenenbon (beroepsschoen).

II Voorts vestig ik Uw aandacht op den kopeloozen toestand in de groente voorziening Maandag jl. stond in het Alg. Handelsblad een waarschuwing tegen het halen van groente bij de telers. Maar hoe moeten de menschen dan aan groente komen. Mijn vrouw heeft bij haar groenteman (Vroegop, Stadionstraat 263) ruim 14 dagen geleden een rangnummer gekregen(404) maar is tot heden niet aan de beurt geweest. Genoemde Vroegop heeft vrijveel groente van de markt, doch alleen voor uitbrengklanten (zwart) en ook voor Joden en voor winkeliers om te ruilen. Waarom wordt nu toch niet eens afdoende ingegrepen bij de telers en winkeliers. Bij de tuinders kan men volop krijgen maar ze brengen alleen aan de markt voor de bezetting en voor den zwarten handel. De telers moet men alles afnemen als ze niet voldoende aan de markt brengen en de groentezaken moet men sluiten, terwijl die saboteurs zonder vorm van proces moeten worden opgepakt. De groente handelaar Vroegop heeft zelfs nog een vrijstelling voor krijgsgevangenschap !! In het belang van de voedselvoorziening! Op de Nieuwmarkt kan men nog steeds allerlei bonnen en broodjes zonder bon koopen. De z.g. surveilleerende politie grijpt zelden og nooit in, ofschoon zij alles even goed ziet als ik en een ander. Men had beter de N.S.B ers politie kan kunnen maken in plaats van hen naar het front te sturen enz. enz.

Met verschuldigde hoogachting verblijft afwachtend

Uw.dw.dr.
w.g. F.C.v.d.Berg
Amstelveenschweg 181 II In deze brief beklaagt de heer F.C. v.d. Berg zich bij een instantie over de bureaucratie en de gebrekkige voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren. De brief bevat twee hoofdpunten:
1. Schoenennood: Zijn zoon, een student in Delft, heeft na acht maanden nog steeds geen schoenenbon ontvangen, waardoor hij zijn studie (practica) niet kan voortzetten.
2. Voedselschaarste en corruptie: De schrijver klaagt over de groentevoorziening in Amsterdam. Hij beschuldigt groenteman Vroegop van bevoordeling van de zwarte markt en Joden. Ook uit hij kritiek op de handhaving door de politie en suggereert hij dat NSB'ers beter als politieagenten ingezet kunnen worden dan als soldaten aan het front.

De toon van de brief is dwingend en collaborerend; de schrijver gebruikt termen als "Volksgenoot" en benadrukt dat zijn zoon de loyaliteitsverklaring heeft getekend om zijn verzoek kracht bij te zetten. De brief dateert uit juli 1943, een periode waarin de schaarste in het bezette Nederland nijpend werd.
* Loyaliteitsverklaring: In april 1943 dwong de bezetter studenten een loyaliteitsverklaring te tekenen om verder te mogen studeren. Wie niet tekende, riskeerde tewerkstelling in Duitsland. Veel studenten weigerden, maar de zoon van de afzender heeft blijkbaar wel getekend, wat de vader als argument gebruikt voor een voorkeursbehandeling.
* Distributie: Het systeem van bonnen en stamkaarten was de enige legale manier om aan goederen te komen, maar de tekorten waren zo groot dat de wachttijden voor artikelen zoals schoenen opliepen tot vele maanden of jaren.
* Zwarte handel: Vanwege de tekorten bloeide de zwarte markt. De afzender reflecteert de antisemitische retoriek van die tijd door "Joden" en "saboteurs" de schuld te geven van de scheve verdeling, een tactiek die vaak werd gebruikt om de gunst van de bezetter of de NSB-georiënteerde instanties te winnen. F.C. v.d. Berg I. Mijn NSB Politie