Officieel extract uit het besluitenboek van de Burgemeester van Amsterdam.
Origineel
Officieel extract uit het besluitenboek van de Burgemeester van Amsterdam. 17 september 1943. [Linksboven in paarse stempel en handschrift:]
No. 20/20/7^C M. 1943 29/9
[Rechtsboven handgeschreven:]
Marktw.
29v (onderstreept)
[Hoofdtekst:]
No. 694 L.M.1943 Straf marktkooplieden.
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 17 September 1943.
Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en
schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Markt-
wezen dd. 10 September 1943 No. 20/20/7 M.
Gelet op art. 39 van het Reglement op de Markten;
B e s l u i t :
aan de navolgende handelaren, die, plaats innemende op de Nieuwmarkt koek,
gebak en dergelijke zonder bon hebben verkocht, voor onbepaalden tijd het
recht te ontnemen om een plaats op een der markten alhier in te nemen.
1. W. J. Stern geboren 26-1-1902 Tollensstraat 76 II;
2. P. Ronner geboren 30-10-1913 Albert Cuypstraat 123;
3. G. M. Valk-Both geboren 9-12-1900 Westerstraat 252 III;
4. J. Rotgans- den Herder geboren 18-6-1923 3e Kattenburgerdwarsstraat 16 III;
5. J. F. Moelee-Boekelman geboren 5-11-1901 Commelinstraat 48 III;
6. J. M. Hijstek geboren 25-1-1898 Barndesteeg 18;
7. H. E. Sponselee-v. Ekelen geboren 23-11-1917 Dapperstraat 20 II;
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Le-
vensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks)
en Sociale Zaken (2 stuks).
GM.
**Voor eensluidend extract**
**de Gemeentesecretaris,**
**(get.) J. F. FRANKEN**
[Rechtsboven bij de titel zijn handgeschreven parafen en notities zichtbaar, waaronder "m.i.v." en een onleesbare handtekening.] Dit document betreft een repressieve maatregel van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de bezettingsjaren. De kern van het besluit is het intrekken van de marktvergunning van zeven specifiek genoemde personen. De aanleiding is het verkopen van koek en gebak "zonder bon".
In de bureaucratische context van die tijd is het opvallend hoe gedetailleerd de gegevens zijn: niet alleen de namen, maar ook de geboortedata en exacte woonadressen van de handelaren worden vermeld. De straf—het voor onbepaalde tijd ontzeggen van het recht op een marktplaats—was een zware sanctie die deze burgers direct in hun levensonderhoud trof. Het besluit werd verspreid over meerdere gemeentelijke afdelingen (Sociale Zaken en Levensmiddelen), wat duidt op de integrale handhaving van de distributiewetten. Het document dateert van september 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland grimmiger werd en de schaarste aan goederen toenam. Het distributiestelsel was essentieel om de voedselvoorziening te controleren; handel buiten dit systeem om (zwarte handel) werd door de autoriteiten zwaar bestraft.
De burgemeester van Amsterdam was in deze periode Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. Hoewel de gemeentelijke diensten grotendeels bleven functioneren zoals voor de oorlog, stonden zij onder strikt toezicht en werden zij ingezet om de verordeningen van de bezetter en de distributieregels strikt te handhaven. De Nieuwmarkt, waar de overtredingen plaatsvonden, was historisch gezien een belangrijk handelscentrum in de stad, maar lag in 1943 ook midden in de gedeporteerde Joodse buurt, wat een extra laag van historische belading aan de locatie geeft.