Ambtelijk rapport/conceptbrief betreffende markttoezicht en sancties. Onbekend (genoemd: "21 Mei jl."), vermoedelijk jaren '40 (Tweede Wereldoorlog of vroege wederopbouw). (Pagina 2)

~~Ik merk ter aanzien van den aanvoer het volgende op.~~

~~Mij hebben vele geruchten bereikt, dat combinaties van kooplieden er werk van maken om meer dan een toewijzing de toewijzingen van te leveren der combinaties op één kar te laden. Wanneer zich drie toewijzingen op een kar bevinden, zal een ervan in den zwarten handel verdwijnen; van de twee overblijvenden worden dan weer drie kisten gevuld, zoodat het lijkt, dat den schijn heeft, dat er drie toewijzingen op de markt komen. Aangezien er tot nu toe 6 karren tegelijk werd verkocht, was het veelal voor den controlerenden marktambtenaar onmogelijk om hierachter te komen.~~

In het onderhavige geval deed het echter vreemd aan ~~dat de toewijzing tegen [onleesbaar]~~ dat in de bakkerskar werd aangetroffen. ~~Het vermoeden wekt dat men [onleesbaar] aan de markt aanvoer te onttrekken.~~ De beide overige toewijzingen waren over de kar van de Rooyen’s verdeeld. Rooyen Jr geeft voor, dat de visch, welke zich in den bakkerskar bevond, de visch van zijn vader was, welke hij even apart had gezet, omdat ze afzonderlijk moest worden verkocht. De opbrengst moest nl. afzonderlijk worden gehouden, omdat deze den vader toekwam.
Dit argument kan m.i. moeilijk worden aanvaard.

Wat het sorteeren betreft merk ik op, dat dit in het onderhavige geval, waar zich 2 soorten visch in één kist bevonden, zonder bezwaar en ongestraft op de V.M. kar kunnen plaatsvinden. Alle strandhandelaren doen dit op de V.M. Voor het halen van gewichten en bascule had men den omweg met de visch niet behoeven te maken. Een der broers had met de kar naar de verkoopplaats kunnen gaan, terwijl de aanver even het gereedschap had kunnen gaan halen. ~~Hoewel de omstandigheden er op wijzen dat~~ was de bedoeling ~~om~~ een gedeelte van de toewijzingen te doen verdwijnen, kan zulks niet bewezen worden. Vaststaat evenwel, dat een overtreding heeft plaatsgehad van art. 8 van het 2e Uitv. besluit.

Ik stel U daarom voor de 3 drie heeren Rooyen bij besluit van den B— voor den tijd van 2 maanden uit te sluiten van de verdeeling. ~~Dit zal tevens~~ Zodat een goed voorbeeld zijn gesteld voor de aanver kooplieden. Ik heb de drie de Rooyen’s m.i.v. 21 Mei jl. voorloopig in de verdeeling geschorst. Zooals uit het bovenstaande blijkt, doe ik ~~voor één~~ doch strafvoorstel voor Rooyen hoewel deze bij het gepleegde feit niet zelf aanwezig was.

[Verticale tekst in de linker marge]:
Ik ben ervan overtuigd dat hij met de bedoeling uit de schuilplaats werd gehaald. Ik ben eveneens van meening dat hij wist van de verschillende kisten. Dat de visch reeds op deze wijze van de kustplaatsen kwam de rijksinspecteur van de vischerij ontkend. Het document is een conceptverslag van een opsporingsambtenaar of marktmeester. De auteur beschrijft een fraudemethode waarbij handelaren meerdere 'toewijzingen' (toegewezen hoeveelheden vis in een distributiesysteem) op één kar laden om een deel naar de zwarte markt te sluizen.

In de specifieke zaak tegen de familie Rooyen werd vis aangetroffen in een bakkerskar, buiten de reguliere marktroute. De verdediging van Rooyen Jr. — dat het vis van zijn vader betrof die apart verrekend moest worden — wordt door de auteur als ongeloofwaardig terzijde geschoven. De auteur stelt dat de logistieke 'omweg' onnodig was voor legitieme doeleinden zoals sorteren of het wegen van de vis.

Hoewel de opzet tot diefstal of zwarte handel juridisch lastig te bewijzen is, wordt geadviseerd om de broers hard te straffen voor de geconstateerde overtreding van de administratieve regels (het Uitvoeringsbesluit). De voorgestelde straf (twee maanden uitsluiting van de visverdeeling) is bedoeld als afschrikmiddel voor de gehele beroepsgroep. De tekst ademt de sfeer van de distributietijd. Termen als "toewijzingen", "verdeeling" en "zwarten handel" wijzen op een periode van schaarste en strikte overheidscontrole op de voedselvoorziening, hoogstwaarschijnlijk tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog. De "V.M." staat voor Vischmarkt. Dergelijke rapporten zijn typerend voor de handhaving van de Crisis-economie, waarbij de overheid probeerde te voorkomen dat schaarse goederen buiten het officiële distributiesysteem om werden verhandeld. De marginale notitie suggereert een conflict tussen de lokale waarneming en de verklaring van de Rijksinspecteur van de Visserij over de staat waarin de vis vanaf de kust werd aangeleverd. V.M. Voor