Getypt afschrift van een proces-verbaal/verhoorverslag. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). De Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief no.2c/91/20 M.d.d. 29 November 1944 aan den Heer Wet-
houder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.
A f s c h r i f t .
=====================

Verhoor Schipper Van Noort op Zaterdag 18 November 1944 door Directeur
Marktwezen, in bijzijn van Mr. Koning, Chef van de Prijsbeheersching.

Schipper Van Noort, Rijnsburg, verklaart, dat hij des nachts om 2
uur aan de markt is gekomen. Hij had 90 passagiers aan boord, die tot
na spertijd op de boot zijn gebleven, een lading bloemen en 200 à 300
kisten groenten. Het was hem bekend, dat de groenten niet met papieren
waren gedekt. Het was alles smokkelwaar.
Hij kende niet alle passagiers, maar hij heeft wel opgemerkt perso-
neel van verschillende Rijnsburgsche grossiers, die op de Centrale
Markt zijn gevestigd, bijv. Den Heyer Jr., Van der Spijk, Van Klave-
ren en Van Vliet.
Om 5 uur des morgens hebben deze knechts de groenten gelost en in
de pakhuizen gebracht, waar ze om 8 uur des morgens door personeel
van het Marktwezen in beslag werd genomen.
De stoomboot Voorne en Putten heeft Van Noort gehuurd van een zeke-
ren Neuteboom tegen den prijs van f. 600,--. Met alle kosten mee kost
de boot f. 1000,-- per week. Van Noort kan met zijn eigen schepen niet
meer varen, omdat hij geen olie meer heeft. Hij heeft vanuit Westland,
Katwijk en Leiden steeds groote hoeveelheden groenten voor de Centrale
Markt gevaren, maar momenteel wordt er voor Amsterdam geen kist groen-
te op de veilingen aangevoerd.
De laatste weken moet hij alleen smokkelwaar vervoeren. Het is hem
bekend, dat hij geen groenten zonder geldige papieren mag vervoeren.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen,

--- Dit document is een verslag van een verhoor van een schipper uit Rijnsburg die betrapt is op het vervoeren van illegale ladingen naar Amsterdam. De kernpunten zijn:

• De overtreding: Schipper Van Noort vervoerde 90 passagiers (waarschijnlijk mensen op hongertocht of handelaren) en 200 tot 300 kisten groenten zonder de vereiste officiële papieren. Hij geeft ruiterlijk toe dat het om "smokkelwaar" gaat.
• Betrokkenen: Hij noemt specifieke namen van Rijnsburgse grossiers (Den Heyer Jr., Van der Spijk, Van Klaveren en Van Vliet) wier personeel hielp bij het lossen van de illegale waar op de Centrale Markt.
• Logistiek en kosten: Vanwege brandstofgebrek ("geen olie") voor zijn eigen schepen, huurde hij de stoomboot "Voorne en Putten". De kosten hiervoor waren aanzienlijk: 1000 gulden per week (inclusief bijkomende kosten).
• Systeemfalen: De schipper verklaart dat er op de officiële veilingen in het Westland en omstreken op dat moment helemaal niets meer werd aangevoerd voor Amsterdam. Dit dwong hem en de handelaren tot de illegale weg om de stad nog van voedsel te kunnen voorzien.

--- Dit document stamt uit november 1944, midden in de Hongerwinter in het nog bezette westen van Nederland. Na de spoorwegstaking van september 1944 blokkeerden de Duitse bezetters voedseltransporten naar de grote steden.

De tekst illustreert de wanhopige situatie:
1. Brandstoftekort: Het feit dat de schipper geen olie meer heeft voor zijn eigen vloot is typerend voor de totale ineenstorting van de normale economie.
2. Zwarte handel: Omdat de officiële distributiekanalen (de veilingen) waren opgedroogd voor Amsterdam, ontstond er een enorme zwarte markt. Wat de autoriteiten hier "smokkelwaar" noemen, was voor de inwoners van Amsterdam vaak de enige manier om aan groenten te komen.
3. Handhaving: Ondanks de hongersnood bleven gemeentelijke instanties zoals het 'Marktwezen' en de 'Prijsbeheersching' (vaak onder druk van de bezetter of uit bureaucratische continuïteit) toezien op de regels en namen zij illegale partijen in beslag.
4. Spertijd: De vermelding dat passagiers tot na spertijd (de avondklok ingesteld door de Duitsers) aan boord moesten blijven, benadrukt de militaire beperkingen van die tijd.