Getuigenverklaringen/Verhoorverslag betreffende illegale handel (economisch delict). (Pagina 1 - Links)

1. Arie den Heijer geb. 26 Juni 1896 te Rijnsburg
   beroep Groentehandelaar wonende te Oestgeest
   Valkenburgerweg No 8.

Bovengenoemde, vader van den verdachte
Adrianus den Heijer verklaarde mij dat hem
bekend was dat zijn zoon deze handeling
bedreef. Hij verklaarde dat hij zelf niet van
huis ging omdat hij een zieke vrouw had en
omdat de prijzen zoo laag waren, heeft hij
zijn groenten op deze manier aan de markt
bracht. Hij verklaarde dat hem bekend was
dat er groente op deze manier niet verkocht
mocht worden. Hij verklaarde dat zijn zoon
de groente niet voor zwarte prijzen mocht
verkoopen, met over grossiersprijs.
Hij wist dat zijn zoon meerder malen
op markt was geweest met de groenten, omdat
hij wegens ziekte van zichzelf niet in
staat was om zelf naar de markt te komen.
Hem was bekend dat zijn zoon niet mocht
handelen en hem was ook niet bekend
met de prijzen van de vracht die werden
betaald aan een schipper van Noort.
De groenten die aan de markt was aan-
gevoerd is door hem zelf geteeld, ondanks dat
hij niet in bezit was van een teeltvergunning.
A a Heij [Handtekening]

(Pagina 2 - Rechts)

1. Adrianus den Heijer geb. te Leiden 6 Sep. 1928.
   Nederlander van beroep groentehandelaar en wonende
   Valkenburgerweg No 8 Rijnsburg.
2. Johannes van der Spuyt geb te Rijnsburg 1 Oct 1907.
   Nederlander van beroep landarbeider en wonende
   Oestgeesterweg 44 te Rijnsburg.

J v Klaveren verklaarde mij dat hij handelde in op-
dracht van zijn vader. Hij beloofde f 0.50 vracht per
kist aan schipper v Noort en dat hij meerdere
malen groenten aan de markt had aangevoerd
buiten de veiling om. Hij verklaarde ook dat Gebr.
van der Valk, welke de loods in huur hebben en
weten dat deze loods door van Klaveren gebruikt
wordt. Voorts verklaarde hij dat hij bij afwezigheid
van sleutel door het raampje klom.
Zijn vader heeft een plaats in den Hof.
De aangevoerde groente was van eigen tuin.

A den Heijer verklaarde mij dat hij handelde in op-
dracht van zijn vader. Hij verklaarde meerdere malen
groente aan de markt te hebben aangevoerd. De na-
volgende prijzen werden gemaakt. f 1.= tot 1.50 per
kist andijvie en f 2.50 per kist bospeen. 20 kg.
Gebr Valk wisten hadden toestemming gegeven voor
gebruik van loods en wisten dat er groenten zwart
werden verhandeld. De vracht was f 0.50 per kist.

J v d Spuyt handelde voor eigen rekening, zijn
tuin is 450 roe groot. Hij verklaarde te weten
dat hij op deze manier niet mag handelen maar
dat de prijzen op de veiling zoo laag waren, dat hij
op deze manier tracht wat te verdienen.
Hij verkocht de andijvie voor f 1.00 à f 1.50 per kist
Gebr v d Valk wisten dat hij de loods gebruikte
en wisten dat de groente zwart werd verhandeld.
Hij verklaarde voorts dat van Soest, den inzamelaar
de sleutel van deze loods had en wist welk gebruik
er van gemaakt werd. Als vracht betaalde hij f 0.50 per
kist. * Overtreding: Het document beschrijft de illegale verkoop van groenten (andijvie en bospeen) "buiten de veiling om". In deze periode gold een strikte veilingplicht om prijzen en distributie te beheersen.
* Sleutelfiguren:
* Arie den Heijer: De vader die de teelt verzorgde zonder vergunning, maar beweert dat zijn zoon niet tegen "zwarte prijzen" mocht verkopen.
* Adrianus den Heijer: De zoon die de feitelijke handel dreef en bekent via een raampje in een loods in te breken/te gaan.
* Gebr. van der Valk: Facilitators die hun loods beschikbaar stelden voor deze "zwarte" handel.
* J. v.d. Spuyt: Een kleine teler (450 roe land) die buiten de veiling om verkocht uit bittere noodzaak ("prijzen op de veiling zoo laag").
* Tarieven: De vrachtprijs was standaard f 0,50 per kist. De verkoopprijzen varieerden van f 1,00 tot f 2,50 afhankelijk van het product.
* Terminologie: "Zwarte prijzen", "teeltvergunning", "grossiersprijs" en "buiten de veiling om" wijzen op een economische controle-omgeving, waarschijnlijk de late oorlogsjaren of de periode van wederopbouw/schaarste direct daarna. Dit document is een proces-verbaal of een voorbereidend getuigenverhoor in een zaak tegen de groentehandelaren in de regio Rijnsburg. Rijnsburg staat historisch bekend om zijn grote groenteveiling en bloemenhandel. Tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog was de distributie van voedsel streng gereguleerd door de Rijksbureau's. Handel buiten de veiling om werd beschouwd als een economisch delict omdat het de prijsvorming en de eerlijke verdeling van schaarse goederen ondermijnde. De verklaringen tonen een mengeling van economische noodzaak (lage veilingprijzen) en opportunisme. De vermelding van het ontbreken van een "teeltvergunning" wijst op de verregaande bureaucratische controle op de landbouw in die tijd. J. v.d. Spuyt Rijksbureau