Inspectierapport / Controlerapport betreffende beurtschippers. Sj. Dijkema (inspecteur/controleur). De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel linksboven:] N° 20/91/43a
[Stempel midden:] M. 1944
[Typschrift boven:] 05/1.
[Typschrift boven, deels weggevallen:] CONTROLEERINGSRAPPORT.
====================

Beurtschippers d.d. 23 December 1944.

De volgende beurtschippers gecontroleerd:
— 11. Kaarselade veer a/d Heerenmarkt meest stuk goed weinig levensmiddelen voor particulieren.
— 12. Vooruitgang schipper Taling Hilversum-Amsterdam t/o Amstel No.5
— 13. Stad Alkmaar II expeditiekantoor C.J.Butter Damrak Alkmaar Wieringermeer-Amsterdam.
— 14. Expeditiekantoor C .Kaan Damrak Hengeloo-Enschede-Almelo.
— 15. Expeditiekantoor "Beurtvaart" Damrak.
Schipper H.de Heerik Langedijk-Amsterdam
Schipper W.Woudt Nwe.Niedorp-Amsterdam.
— 16. Schipper H.Oud t/o Amstel No.3 Oud-Karspel-Amsterdam(niet de zelfde van de Prins Hendrikkade)
— 17. Volharding I en II schipper L.J.Hoogland Schagen-Amsterdam o/d Prins Hendrikkade.
— 18. "Vereeniging" Schipper G.Sterkers Beverwijk-Amsterdam P.Hendrikkade
— 19. De Terschellingerbeurtman Prins Hendrikkade.
— 20. Schipper Koch en Elkhoff Bolsward-Amsterdam Expeditiekantoor/Singel.

Hierbij zij opgemerkt dat al deze beurtschippers hun lading overwegend bestond uit zakken en pakketten levensmiddelen(veel aardappelen) groenten, granen, erwten en boonen. De steekproeven die ik heb genomen aan de hand van de beurtvaartadressen klopten. Ook nu bleek mij dat het meerendeel bestemd was voor particulieren. De grootere partijen dan 1 of 2 colli's bleken mij voor kantoren en instellingen (voor het personeel) bestemd te zijn. Ik heb geen partijen aangetroffen die mij deden vermoeden dat het voor de zwarte handel was bestemd. Na de gesprekken die ik met diverse beurtschippers had, bleek mij dat zij die partijen niet mee willen nemen. Over het algemeen kreeg ik nog al een degelijken indruk van de beurtdiensten die ik bezocht.

Aan den Heer Directeur Amsterdam, 13 Januari 1945.
van het Marktwezen

                               (Sj.Dijkema)
                               [Handtekening: Dijkema]

[Handgeschreven tekst linksonder:]
nadere gegevens s.v.p.
juiste naam
telefoon?

[Handgeschreven tekst rechtsonder:]
/ expeditiekantoor
Gebr Dryfhout tel-+41536_ 44529
t/o Singel 66_68. * Inhoud: Het rapport geeft een overzicht van tien beurtschepen (nrs. 11 t/m 20) die op 23 december 1944 in Amsterdam zijn gecontroleerd. De inspecteur rapporteert over de aard van de vracht (voornamelijk primaire levensmiddelen zoals aardappelen en granen) en de bestemming ervan.
* Controle op Zwarte Handel: Een essentieel onderdeel van het rapport is de vaststelling dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor zwarte handel. De inspecteur merkt op dat grotere zendingen bedoeld waren voor personeelsvoorziening van instellingen, en dat schippers weigerden verdachte partijen te vervoeren.
* Handgeschreven toevoegingen: Onderaan is een verzoek om nadere gegevens genoteerd (naam en telefoonnummer), gevolgd door informatie over 'Expeditiekantoor Gebr. Dryfhout'. Dit suggereert een vervolgonderzoek of administratieve verwerking door een andere ambtenaar. Dit document stamt uit de kern van de Hongerwinter (1944-1945) in de bezette Nederlandse steden. Vanwege de spoorwegstaking en de blokkades door de Duitse bezetter was de voedselvoorziening in Amsterdam kritiek. Beurtschippers (regelmatige vrachtdiensten over water) waren een van de weinige resterende kanalen waardoor nog voedsel de stad binnenkwam vanuit agrarische gebieden zoals Noord-Holland (Langedijk, Schagen) en Friesland (Bolsward).

De Dienst van het Marktwezen had de taak om toe te zien op een eerlijke distributie en het bestrijden van de woekerprijzen op de zwarte markt. Dat de inspecteur een "degelijken indruk" rapporteert, is opvallend in een tijd waarin corruptie en illegale handel wijdverspreid waren door extreme schaarste. De genoemde locaties (Damrak, Amstel, Prins Hendrikkade, Singel) waren de traditionele aanlegplaatsen voor de beurtvaart in het centrum van Amsterdam. Marktwezen