Inspectierapport / ambtelijke notitie. 13 januari 1945. Onleesbare signatuur (mogelijk R. Posthumus). 20. Schipper Koch en Eekhoff
Bolsward - A'dam ~~via de~~
Expeditiekantoor Singel.
Hierbij zij opgemerkt dat
al deze beurtschippers hun
lading overwegend bestond
uit zakken en pakketten
levensmiddelen (veel aard-
appelen) groenten en granen
erwten en boonen. De steek-
proeven die ik heb genomen
aan hand van de beurtvaart-
adressen klopten. Ook nu
bleek mij dat het meerendeel
bestemd is voor particulieren.
De groote partijen van
1 of 2 colli's bleken mij voor
kantoren en instellingen
(voor het personeel) bestemd
te zijn. Ik heb geen partijen aan-
getroffen die mij deden vermoe-
den dat het voor de zwarte
handel was bestemd. Na de
gesprekken die ik met diverse
beurtschippers had, bleek mij
dat zij die partijen niet mee
willen nemen. Over het alge-
meen kreeg ik nogal een
degelijken indruk van de
beurtsdiensten die ik bezocht.

Aan den heer | A'dam
Directeur | 13 Januari 1945
Marktzorg | [Signatuur] * Inhoud: Het document is een verslag van een inspecteur aan de directeur van 'Marktzorg'. De inspecteur heeft de ladingen van beurtschippers gecontroleerd die vanuit Friesland (Bolsward) naar Amsterdam voeren. Hij stelt vast dat de lading voornamelijk uit noodzakelijke levensmiddelen bestaat, zoals aardappelen, groenten en granen. De controles ("steekproeven") bevestigen dat de goederen bestemd zijn voor particulieren of instellingen (voor hun personeel) en niet bedoeld zijn voor de illegale zwarte handel.
* Toon: Zakelijk, rapporterend en geruststellend. De inspecteur benadrukt de betrouwbaarheid van de schippers.
* Terminologie:
* Beurtschipper: Een schipper die een regelmatige transportdienst onderhield tussen vaste plaatsen.
* Colli: Meervoud van collo; een eenheid van verpakking (baal, kist, zak).
* Marktzorg: De instantie die tijdens de bezettingsjaren toezicht hield op de markt en distributie van goederen. * Historische periode: Dit document dateert van midden januari 1945, het dieptepunt van de Hongerwinter in West-Nederland. Amsterdam kampte met extreme voedseltekorten.
* Voedselvoorziening: Transporten vanuit de noordelijke en oostelijke provincies naar de Randstad waren van levensbelang. Omdat er grote schaarste was, was de controle op de distributie zeer streng om 'zwarte handel' (woekerwinsten op de illegale markt) te voorkomen.
* Schippers: Beurtschippers speelden een cruciale rol in deze "voedseltochten" over water. Uit de tekst blijkt dat zij zelf ook waakzaam waren en weigerden illegale partijen voor de zwarte handel mee te nemen, waarschijnlijk om hun vergunning of schip niet in gevaar te brengen.
* Betekenis: Het document geeft een zeldzaam kijkje in de logistieke controlemechanismen tijdens de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.