Archiefdocument
Origineel
[Bovenaan links, in potlood]
$f 6.-$
$2 \times 20 \text{ p. bramen mogelijk}$
$\text{voornamelijk met}$
$\text{glucose.}$
[Bovenaan rechts]
$\text{opbreng (?)}$
$7-7-44$
$\text{dek.}$
[Midden boven]
$H. J. \text{ Kraan Mrn}$
$\text{komt niet aan markt}$
$\text{Pretoriusplein}$
[Handtekening:] $M. \text{ Miering}$
[Midden onder]
$\text{Th. van Moerkerken}$
$\text{naar ... ...}$
[Paraaf] $23/6 \text{ '44}$
[Onderste blok]
$\text{Op } 8/6 \text{ '44 heeft } H. J. \text{ Kraan}$
$\text{afgevoerd in Waspik}$
$f 3-61 \text{ fruit Moerkerken-vrucht}$
$(\text{zie rapp. betr. aanvoer})$
$\text{Is niet ingekeurd voor sapfabriek}$
$\text{Beweert toestemming te hebben}$
$\text{van G.M.V. in verband met drogen voor}$
$\text{Landwacht.}$
$26/6 \text{ '44}$
[Handtekening/Paraaf:] $J. J. M.$ Het document is een verslag van een inspectie of controle op de distributie van fruit. De centrale figuur is H.J. Kraan, die ervan beschuldigd wordt fruit (mogelijk bramen) buiten de reguliere kanalen om te verhandelen.
* Onregelmatigheid: Kraan heeft fruit afgevoerd in Waspik dat niet is ingekeurd voor de sapfabriek, wat in die tijd verplicht was onder de distributiewetgeving.
* Het excuus: Kraan beweert dat hij toestemming heeft van de G.M.V. (de rijksinstantie die toezag op de voedselvoorziening) omdat het fruit bestemd zou zijn om te worden gedroogd voor de Landwacht.
* Zwarte handel: Het feit dat de inspecteur noteert dat hij "niet aan de markt komt" op het Pretoriusplein suggereert dat de handel buiten de officiële marktplaatsen omging, wat duidt op economisch delict of zwarte handel. In de zomer van 1944 was de voedseldistributie in Nederland door de Duitse bezetter extreem streng gereguleerd. Elke kilo fruit moest via de officiële veilingen of centrales (G.M.V.) lopen om de Duitse oorlogsindustrie en de Nederlandse bevolking van rantsoenen te voorzien.
Het noemen van de Landwacht is hier cruciaal. De Landwacht was een gehate paramilitaire organisatie van de NSB die onder andere controles uitvoerde op de voedselvoorziening. Het was een veelvoorkomende tactiek van zwarthandelaars of illegale transporteurs om te claimen dat zij voor een pro-Duitse instantie zoals de Landwacht werkten, in de hoop dat inspecteurs hen dan ongemoeid zouden laten uit angst voor represailles. H.J. Kraan Th. van Moerkerken M. Miering J.J.M. (inspecteurs/controleurs). NSB