Medische verklaring (doktersbriefje). 2 april 1944. Dr. E. M. Th. Telders, Medisch Doctor Arts. 2/4 '44

E. M. TH. TELDERS
MED. DOCT. ARTS
NASSAUKADE 87
AMSTERDAM,

Pat. lijdt aan heftig
kniegebrek waardoor
hij niet of slechts zeer
weinig met de Landwacht
kan rijden

[Stempel: E. M. TH. TELDERS / MED. DOCTS. ARTS / Nassaukade 87]
[Handtekening: Telders]

K 353 Dit document is een medisch getuigschrift, opgesteld in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De arts verklaart dat de betreffende patiënt (Pat.) lijdt aan een "heftig kniegebrek". Dit fysieke ongemak wordt aangevoerd als reden waarom de patiënt niet, of slechts zeer beperkt, in staat is om "met de Landwacht te rijden".

In de context van 1944 verwijst "rijden" hoogstwaarschijnlijk naar het patrouilleren per fiets, het primaire vervoermiddel voor de Landwacht. Gezien de impopulariteit van de Landwacht onder de Nederlandse bevolking, dienden dergelijke doktersverklaringen vaak als een middel om onder de dienstplicht of actieve inzet voor collaborerende organisaties uit te komen. De vage term "heftig kniegebrek" was een veelgebruikte medische dekmantel om een patiënt officieel 'onvrijwillig' ongeschikt te verklaren. * De Landwacht: De Nederlandsche Landwacht was een in 1943 opgerichte paramilitaire hulppolitie, voornamelijk bestaande uit NSB-leden. Zij waren verantwoordelijk voor bewakingstaken en controles op straat. Vanwege hun vaak gewelddadige optreden en het feit dat zij bewapend waren met jachtgeweren, werden zij door de bevolking spottend "Jan Hagel" genoemd.
* Medische Sabotage: Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er binnen het artsengilde (georganiseerd in het ondergrondse 'Medisch Contact') een sterke bereidheid om patiënten te helpen de bezetter te dwarsbomen. Door attesten uit te schrijven voor fysieke gebreken konden mensen worden vrijgesteld van tewerkstelling in Duitsland (Arbeitseinsatz) of diensten voor organisaties zoals de Landwacht.
* De arts: Dr. Edzard Modeste Telders (1881-1953) was een praktiserend arts in Amsterdam. Zijn praktijk aan de Nassaukade 87 bevond zich in de Amsterdamse wijk Oud-West. M. Th NSB